Ở HƯỚNG TÂY CHIẾN DỊCH HỒ CHÍ MINH 1975

Bước vào đầu năm 1975, tình hình chiến trường miền Nam càng sôi sục và phát triển rất nhanh bởi những chiến thắng lớn dồn dập của quân và dân ta.

Riêng ở chiến trường Nam Bộ nổi lên 2 chiến thắng lớn có ý nghĩa chiến lược:

- Trước hết là ở đồng bằng sông Cửu Long đã kết hợp tốt giữa tấn công quân sự và nổi dậy của quần chúng, mở mảng, mở vung tương đối lớn, ta đã làm chủ đại bộ phận nông thôn các tỉnh Vĩnh - Trà, chung quanh Chương Thiện, phát triển sâu vùng đông dân cư, vùng tôn giáo ở Vĩnh Long, Sa Đéc, chợ gạo nam Long An, thu hẹp vùng kiểm soát của địch, đánh đúng vào chỗ dự trữ còn lại của địch hạn chế địch vơ vét nhân vật lực của ta ở đồng bằng.

- Hai là, chiến thắng vang dội Phước Long ở miền Đông Nam Bộ, Phước Long là một tỉnh nhỏ ở biên giới Việt Nam - Campuchia, nhưng chiến thắng Phước Long là một chiến thắng lớn về tầm vóc chiến lược. Đây là lần đầu tiên quân và dân miền Nam tiêu diệt gọn một chi khu của địch ở đồng bằng, giải phóng hoàn toàn một tỉnh ở ngay phía Bắc, uy hiếp trực tiếp đến cơ quan đầu não của ngụy ở Sài Gòn. Chiến thắng Phước Long còn mang ý nghĩa quan trọng là giúp cho lãnh đạo và chỉ huy của ta thấy rõ khả năng phản kích của quân ngụy và sự phản ứng bằng quân sự của Mỹ trên chiến trường đã rất hạn chế.

Bộ Chính trị có điện vào nhận xét: "Ta đang ở thế chú động tấn công, lại có vùng giải phóng rộng lớn liên hoàn, thế chiến lược của ta rất vững chắc và ngày càng mạnh ở nông thôn. Chưa bao giờ ta có điều kiện đầy đủ về quân sự, chính trị như hiện nay để hoàn thanh cách mạng dân tộc, dân chủ, nhân dân ở miền Nam"....

Quán triệt tư tưởng chỉ đạo đó, Quân uỷ và Bộ chỉ huy Miền họp mở rộng tới các Chỉ huy đơn vị đánh giá cặn kẽ tình hình địch, ta; đi tới chủ trương thống nhất không thoả mãn dừng lại mà phải khẩn trương chuẩn bị, phải xốc tới mở tiếp các chiến dịch lớn ở cả đồng bằng và rừng núi kết hợp chặt chẽ tấn công quân sự và nổi dậy của quần chúng, tiếp tục giành thắng lợi to lớn hơn, cố gắng đạt được những mục tiêu quan trọng sau đây:

1. B2 phải chia lửa mạnh mẽ với chiến trường Tây Nguyên là hướng chính của cả nước.

2. Riêng ở Nam Bộ chủ lực Miền phải tiêu diệt trung đoàn và đánh quỵ sư đoàn ngụy, ở đồng bằng sông Cửu Long phải cố gắng giải phóng đại bộ phận nông thôn, mở thông hành lang chiến lược từ Tây Ninh xuống đồng bằng; mở thông hành lang từ Phước Long xuống tới bờ biển.

3. Tạo bàn đạp triển khai lực lượng quân sự lớn áp sát tuyến phòng thủ của địch.

4. Chiến trường B2 phải khẩn trương, tích cực, sẵn sàng đón thời cơ chiến lược khi hướng chủ yếu Tây Nguyên thắng lớn.

5. Chuẩn bị đòn quyết chiến chiến lược đánh vào Sài Gòn.

Sau đó Trung ương Cục mở hội nghị các Bí thư tỉnh uỷ toàn Miền đi sâu bàn biện pháp phát động quần chúng nổi dậy, kết hợp 3 mũi giáp công giành dân, giành quyền làm chủ ở cơ sở.

Quân ủy và Bộ chỉ huy Miền lo củng cố và phát triển lực lương 3 thứ quân. Bên cạnh Quân đoàn 4 đã được rèn luyện và trưởng thành, các lực lượng võ trang giải phóng miền Nam Việt Nam lại có thêm một đơn vị chủ lực lớn nữa ra đời là Quân đoàn dã chiến 232 gồm f3 - f5 + các binh chủng. Nguồn lực lượng hỗ trợ của Quân đoàn này có cái mới là đã huy động được tân binh tại chỗ một phần, nhưng phần lớn vẫn do từ hậu phương lớn gửi vào. Bộ chỉ huy Miền ra quyết định thành lập Quân đoàn dã chiến 322 và bổ nhiệm Bộ chỉ huy Quân đoàn gồm 5 đồng chí:

- Đồng chí Nguyễn Minh Châu (tức Năm Ngà), Tham mưu trưởng của Miền làm Tư lệnh Quân đoàn.

- Đồng chí Trần Văn Nghiêm (Hai Nghiêm), Tham mưu phó của Miền làm Phó tư lệnh Quân đoàn.

- Đồng chí Nguyễn Văn Thành (Tư Râu), Phó chính ủy Cục Hậu cần của Miền làm Phó tư lệnh Quân đoàn kiêm Chủ nhiệm Hậu cần Quân đoàn.

- Đồng chí Trần Thanh Vân (Út Liêm), Sư trưởng Sư đoàn 5 làm Phó tư lệnh Quân đoàn.

- Đồng chí Trần Văn Phác (Tám Trần), Chủ nhiệm Cục Chính trị Miền làm Chính ủy Quân đoàn.

Bộ tư lệnh Quân đoàn dã chiến cũng được giao nhiệm vụ đồng thời là Bộ chỉ huy một chiến dịch quan trọng trong chiến cuộc mùa khô 1974-1975 ở Nam Bộ.

Thế là ngay từ những ngày đầu tháng 3/1975 toàn chiến trường miền Nam lại nô nức bước vào một đợt hoạt động mới mạnh mẽ hơn và quyết liệt hơn. Bộ chỉ huy Miền đã hạ quyết tâm sử dụng cả 2 Quân đoàn chủ lực quân Giải phóng miền Nam mở 2 chiến dịch ở hai hướng làm nhiệm vụ khác nhau trên địa bàn miền Đông Nam Bộ. Quân đoàn 4 mở chiến dịch tiêu diệt địch và giành dân ở Dấu Tiếng. Chi khu Dầu Tiếng nằm trên Quốc lộ 1, nằm giữa Tây Ninh và Sài Gòn. Còn Quân đoàn dã chiến 232 được giao nhiệm vụ tổ chức chiến dịch ở phía Tây, biên giới Việt Nam - Cămpuchia, mở thông đường hành lang chiến lược trên đất ta, kéo dài từ Tây Ninh đến Long An - Kiến Tường, tạo bàn đạp giải phóng toàn bộ đồng bằng sông Cửu Long và chuẩn bị khi có thời cơ sẽ là một hướng của chiến dịch từ hướng Tây chọc thẳng vào hang ổ của địch ở Sài Gòn. Quân ngụy phát hiện việc điều quân và vận chuyển tiếp tế của ta ở Dầu Tiếng và ở hướng của chúng tôi, nhưng cấp cao của ngụy lại phán đoán đó là mẹo nghi binh của Quân giải phóng để bất ngờ tiến công vào thị xã Tây Ninh như đã xảy ra ở thị xã Phước Long gần đây. Chúng còn khẳng định rằng ta đang nôn nóng chiếm thị xã Tây Ninh để làm chỗ ra mắt Chính phủ cách mạng lâm thời miền Nam Việt Nam với thế giới. Chúng vội ra lệnh tăng cường phòng thủ thị xã Tây Ninh giao nhiệm vụ cho f25 ngụy phải túc trực ngày đêm tại căn cứ Trảng Lớn không được rời nửa bước.

Sau khi nhận nhiệm vụ, Đảng uỷ và Bộ chỉ huy Quân đoàn 232 họp bàn phương án tác chiến, hạ quyết tâm phải đánh thắng trận đầu để làm đà cho chiến dịch và nhất trí chọn đồn Bến Cầu làm trận then chốt mở màn chiến dịch.

Bến Cầu là một vị trí Chi khu cứng nhất trong hệ thống đồn bốt địch trên tuyến biên giới Tây Ninh. Đồn Bền Cầu bị tiêu diệt thi toàn bộ hệ thống đồn bốt ở vùng này sẽ không tránh khỏi bị sụp đổ nhanh chóng. Nhưng cũng có ý kiến phát biểu ngược lại rằng nếu vì lẻ gì đó mà bọn địch ở đồn Bến Cầu cầm cự được thì ta sẽ xoay sở ra sao? Cũng phải trải qua tranh luận khá lâu, thấy có cơ sở chắc thắng mới nhất trí được trong Đảng uỷ.