ở lại bãi dâu Tàm Xá để chặn địch, bảo vệ những chiến sĩ phía sau tiếp tục vượt sông

Nguyễn Ngọc Nại là Đội trưởng Đội liên lạc Phúc Xá, một trong những chiến sĩ tự vệ Hà Nội trong những ngày đầu Toàn quốc kháng chiến.

Sau hơn 60 ngày đêm chiến đấu trong lòng Hà Nội, Trung đoàn Thủ đô được lệnh rút khỏi Liên khu I để bảo toàn lực lượng, chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài. Đêm 17/2/1947, Nguyễn Ngọc Nại cùng các chiến sĩ trong Đội liên lạc dẫn đường cho Trung đoàn bí mật vượt qua vòng vây của quân Pháp, đi qua những con phố quen thuộc, vượt sông Hồng để về vùng tự do.

Khi phần lớn Trung đoàn đã sang sông an toàn, sáng 19/2/1947, quân Pháp phát hiện và tổ chức truy kích. Nguyễn Ngọc Nại cùng 7 đồng đội quyết định ở lại bãi dâu Tàm Xá để chặn địch, bảo vệ những chiến sĩ phía sau tiếp tục vượt sông.

Cuộc chiến diễn ra quyết liệt. Tám chiến sĩ đã chiến đấu đến cùng, tiêu diệt 17 tên địch rồi anh dũng hy sinh. Sự hy sinh của họ đã góp phần bảo vệ cuộc rút lui của Trung đoàn Thủ đô thành công.

Điều xúc động là phải 45 năm sau, hài cốt của tám chiến sĩ mới được xác định và tìm thấy tại nghĩa trang liệt sĩ xã Xuân Canh. Năm 1996, Nhà nước truy tặng Đội liên lạc Nguyễn Ngọc Nại danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; riêng Đội trưởng Nguyễn Ngọc Nại cùng các đồng đội được ghi danh để nhân dân đời đời tưởng nhớ.

Câu chuyện ấy là một minh chứng sâu sắc cho tinh thần “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” – khi cần thiết, người chiến sĩ sẵn sàng ở lại phía sau, lấy mình làm lá chắn để đồng đội được an toàn.

Có những người không trở về, nhưng con đường họ bảo vệ đã đưa đồng đội và cả một thế hệ đi tiếp đến ngày thắng lợi.