Khác

õ Nguyên Giáp- Người anh cả của Quân đội nhân dân.1

Hồi đó Anh Giáp hay về nhà GS Đặng Thai Mai chơi thân thiết như người nhà, có khi ăn ở tại nhà bạn mấy ngày liền. Đặng Bích Hà, Đặng Thị Hạnh và các em đều gọi anh là chú. Nhưng trong các “cháu”, Hà lớn nhất và anh Giáp hay trò chuyện chơi đùa với Hà nhất. Anh còn dạy Hà học và hướng dẫn Hà đọc sách. Buổi tối, các em đi ngủ hết, anh Văn (tức Đại tướng Võ Nguyên Giáp sau này) và Hà vẫn ngồi lại bên bàn đọc sách và trò chuyện. Một đêm, đã khuya lắm, đột nhiên ông Đặng Thai Mai trở dậy thấy đèn phò

Phú Thọ25/02/2026Ban Biên tập tổng hợp3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Hồi đó Anh Giáp hay về nhà GS Đặng Thai Mai chơi thân thiết như người nhà, có khi ăn ở tại nhà bạn mấy ngày liền. Đặng Bích Hà, Đặng Thị Hạnh và các em đều gọi anh là chú. Nhưng trong các “cháu”, Hà lớn nhất và anh Giáp hay trò chuyện chơi đùa với Hà nhất. Anh còn dạy Hà học và hướng dẫn Hà đọc sách. Buổi tối, các em đi ngủ hết, anh Văn (tức Đại tướng Võ Nguyên Giáp sau này) và Hà vẫn ngồi lại bên bàn đọc sách và trò chuyện.

Một đêm, đã khuya lắm, đột nhiên ông Đặng Thai Mai trở dậy thấy đèn phòng ngoài còn sáng, đi ra. Ông ngạc nhiên thấy anh Văn và Hà còn ngồi trò chuyện bên bàn. Ông bảo con gái: “Hà ơi, đi ngủ đi, khuya rồi, để anh Văn còn đi nghỉ”. Và ngạc nhiên biết bao khi thấy anh Văn quay lại, nói với ông bằng tiếng Pháp: “Taisez - vous. Ne nous dérangez pas” (Để yên nào. Xin đừng quấy rầy bọn tôi-) Võ Nguyên Giáp và Đặng Thai Mai là bạn rất thân, họ cùng dạy tại trường trung học Thăng Long (Hà Nội). Họ nói với nhau bằng tiếng Pháp, thân mật, suồng sã theo kiểu “toa, moa” (cậu, tớ) nên không có gì ngạc nhiên.Bà Bích Hà từng kể, khi 6-7 tuổi, bà hay được ông Giáp đèo đi chơi đến sân vận động Hàng Đẫy (khi ấy gọi là Septo) tập thể thao. Một hôm bỗng dưng ông nói: “Anh sẽ cưới Hà bằng một đĩa xôi và một con gà”. Không ai ngờ câu nói đùa ấy hơn mười năm sau lại trở thành sự thật.
...
Đại tá Trần Hồng kể: "Bà Hà không bao giờ rời Đại tướng Võ Nguyên Giáp, trừ khi tiếp khách mà bà ấy mệt. Trong phòng khách, có hai chiếc ghế, một chiếc dành cho Đại tướng và chiếc bên cạnh là của phu nhân. Cho đến khi Đại tướng vào dưỡng sức tại Bệnh viện Trung ương quân đội 108, trong phòng làm việc của bà Hà vẫn có chiếc ghế của ông và của bà bên cạnh. Dù Đại tướng không có nhà nhưng chiếc ghế của ông vẫn ở đó với một cốc nước để trước mặt. Bà Đặng Bích Hà và Đại tướng có lẽ là một đôi vợ chồng rất hoàn hảo xét cả về con cái, gia phong và nhiều mặt khác.Có những bữa cơm, ông bảo là: “Hôm nay anh về hơi muộn, em ăn trước đi” nhưng bà Hà nói rằng: “Em phải đợi anh về em mới ăn”. Đi công tác, bao giờ tôi cũng thấy Đại tướng đi cùng bà Hà. Còn nhớ, trong một lần về Quảng Bình, rất nhiều người đến thăm Đại tướng đến mức chen chúc nhau và không may làm bà Hà bị ngã. Ngay khi đó, Đại tướng lo lắng hỏi bà Hà: “Có việc gì không em?”.Có khi chỉ là quả trứng luộc họ cũng ân cần mời nhau, nhường nhịn nhau một cách tình cảm và dí dỏm. Bà cứ đẩy cho ông và ông cứ đẩy lại cho bà. Ông thì nói: “Em ăn đi”, còn bà thì nói lại: “Thôi anh ăn đi thì mới có sức”. (Ảnh)Dù hơn vợ 17 tuổi nhưng lúc nào có khách hay trong những cuộc hội ngộ đông người, tướng Giáp lại gọi vợ là... "Chị!", "Chị Bích Hà ơi, chị Bích Hà!" hay: "Chị Bích Hà đâu rồi?".Còn bình thường ông vẫn gọi tên riêng là: "Bích Hà!" hoặc gọi là "em!" một cách ngọt ngào.Khi em gái bà là giáo sư Đặng Thị Hạnh hỏi: "Ý nghĩa hạnh phúc lớn nhất đời của chị là gì?"
Bà đáp ngay: "Là chị đã có Anh Văn."Hơn 5 năm sau ngày Đại tướng Võ Nguyên Giáp đi xa, phu nhân Đặng Bích Hà thường rất ít nói. Đôi khi, bà chỉ hát những bài hát xưa. Bà Đặng Anh Đào có lần tới thăm chị. Hai chị em cùng khe khẽ hát bài “La Normandie” (vùng Normandie).

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
õ Nguyên Giáp- Người anh cả của Quân đội nhân dân.1 | Câu chuyện thời hoa lửa