O Thu - người chèo đò qua dòng sông “mưa đỏ” Thạch Hãn
Trong lịch sử chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, có những nhân vật bình dị nhưng kiên cường đến mức hình ảnh của họ trở thành biểu tượng bất tử của sức mạnh và tinh thần Việt Nam. Một trong những nhân vật ấy chính là Nguyễn Thị Thu – o Thu, người chèo đò kiên trung vượt sông Thạch Hãn trong những ngày bom đạn ác liệt của chiến dịch mùa hè 1972. Bằng tâm huyết và câu chuyện đời mình, chị đại diện cho hình ảnh những con người thầm lặng giữa mưa bom lửa đạn vẫn kiên định “chèo” niềm tin, đưa bộ đội sang chiến trường, góp phần vào chiến thắng oai hùng của dân tộc.
Vào năm 1968, khi chiến tranh lan rộng tại Quảng Trị, cư dân làng Giang Hến phải rời bỏ ruộng vườn, nhà cửa để tìm nơi an toàn hơn. Chính lúc đó, Nguyễn Thị Thu, mới 18 tuổi, bước vào những biến cố lớn của cuộc đời. Tuổi thanh xuân của chị không còn là những ngày tháng bình yên bên mái chèo, con nước như bao người khác, mà là một cam kết lớn lao với vận mệnh đất nước.
Bến làng Tiền – nơi gia đình chị đang cư trú – trở thành một tuyến mật đưa quân, lương thực và vũ khí sang bờ Nam sông Thạch Hãn. Cùng với cụ Nguyễn Con, cha chồng tương lai, chị đã biến chiếc đò nhỏ của gia đình thành nhịp cầu đưa bộ đội qua chiến trường. Mỗi chuyến đò là một lần đối mặt với hiểm nguy, bom đạn phủ khắp, nhưng chị và người đàn ông già ấy vẫn kiên định “ngược sóng, vượt lửa” để đưa bộ đội sang bờ bên kia chiến tuyến.
Ngày 28/6/1972 ghi dấu một trong những giai đoạn ác liệt nhất của chiến tranh Quảng Trị. Trên sông Thạch Hãn, tiếng bom đạn không ngừng dội xuống, từ pháo hạm ngoài khơi đến B-52 trên trời trút bom, khiến cả vùng đất rung chuyển. Trong cảnh tượng ấy, mái chèo của o Thu và cụ Con vẫn kiên định cắm xuống mặt nước, lướt sóng đưa từng đoàn quân, từng kiện hàng qua bến nguy hiểm.
Những chuyến đò không chỉ là vận chuyển người, mà còn là niềm tin và ý chí của một thế hệ kiên cường. Có lúc bom nổ sát bên, bộ đội từng chui lên thuyền để tránh mảnh bom, có lúc cụ Con kịp dìu thương binh vào bờ che, mặc dù máu đỏ loang trên áo. Niềm tin ấy đong đầy trong ánh mắt của những người lính nhìn về phía bờ sông, nơi những con đò nhỏ lặng lẽ đưa họ về phía “thành cổ” – biểu tượng ý chí quật cường của quân dân Quảng Trị.
Khoảnh khắc o Thu và cụ Con được nhà báo Đoàn Công Tính ghi lại bức ảnh trở thành hình ảnh bất hủ: người đàn ông gân guốc, thân trần khua mái chèo, bên cạnh là cô gái trẻ với ánh mắt kiên định, đôi tay chắc nịch. Khi bức ảnh xuất hiện, chị Thu không hề biết mình đã đi vào trang sử và được trân trọng như một biểu tượng của thời đại.
Chiến tranh kết thúc, o Thu cùng ông Câu – người chồng sau này – trở về làng Giang Hến. Ngôi nhà cấp 4 nơi họ dựng lại sau giải phóng vẫn luôn hướng ra dòng sông từng đỏ lửa bom đạn. Họ chọn mưu sinh bằng nghề cào hến – một công việc bình dị nhưng gắn bó sâu sắc với ký ức tuổi trẻ. Với o Thu, dòng sông không chỉ là nguồn sống, mà còn là nơi chứa đựng những dấu ấn không thể phai mờ của một thời chiến đấu và hy sinh.
Thời gian trôi, sức khỏe o Thu giảm sút, bệnh tuổi già khiến đôi chân không còn vững, trí nhớ phai mờ theo tháng năm. Nhưng ký ức về những ngày chèo đò vẫn luôn sống trong chị. Mỗi tháng, chị vẫn đến Thành cổ Quảng Trị thắp hương cho đồng đội, hay thả vài bông hoa xuống dòng Thạch Hãn như lời tri ân và tưởng nhớ. Dòng sông lặng lẽ trôi, như muốn ôm ấp và xoa dịu những nỗi niềm còn mãi trong trái tim người chèo đò năm xưa.
Câu chuyện về o Thu không chỉ là một trang sử cá nhân, mà là biểu tượng của sự hy sinh thầm lặng, tình yêu quê hương đất nước và niềm tin kiên định vượt qua mọi gian khó. Hình ảnh chị chèo đò trong bom đạn chiến tranh không chỉ chở những chuyến quân đi chiến đấu, mà còn chở cả niềm tin, ý chí và lòng can trường của một dân tộc không chịu khuất phục trước thù địch.
Tinh thần ấy – bình dị mà bất khuất – vẫn còn vang vọng trên dòng Thạch Hãn, một dòng sông từng nhuốm “mưa đỏ” bom đạn nhưng cũng là chứng nhân của niềm kiêu hãnh, của những câu chuyện người thật việc thật về lòng quả cảm.
