oàn cảnh Khu di tích Quốc gia Địa điểm lưu niệm Trung đoàn 52 - Tây Tiến ở phường Mộc Châu (tỉnh Sơn La).
“Ban liên lạc ban đầu có hơn 200 cựu chiến binh tham gia, do bác Hùng Thanh, Chính ủy đầu tiên của Trung đoàn Tây Tiến làm Trưởng ban. Theo thời gian, số lượng cứ giảm dần bởi một số bác qua đời, một số tuổi già sức yếu bệnh tật, không tham gia được nữa. Mặt khác, do tổ chức chỉ trong phạm vi Trung đoàn 52-Tây Tiến, nên không có nguồn bổ sung bằng những người về hưu như các tổ chức cựu chiến binh khác.
Đó cũng là nét riêng biệt của cựu chiến binh Tây Tiến. Với tiêu chí duy trì và tiếp nối ngọn lửa truyền thống anh hùng, tình nghĩa của đoàn quân Tây Tiến xưa, năm 2012, các cựu chiến binh đưa ra sáng kiến độc đáo là chuyển giao nhiệm vụ Ban liên lạc cho con em, thân nhân của bộ đội Tây Tiến. Thế nên Ban liên lạc truyền thống Tây Tiến gồm 6 người ra đời, do tôi làm Trưởng ban. Cố vấn cho chúng tôi là Đại tá Nguyễn Xuân Sâm, Đại tá Hoàng Sâm, Giang Hồng Phúc, Nguyễn Văn Dũng và ông Nguyễn Văn Khuông, 104 tuổi, một Việt kiều yêu nước tại Lào đã đi theo Tây Tiến những ngày đầu tiên.
Trả lời câu hỏi của tôi về những hoạt động của Ban liên lạc cựu chiến binh và Ban liên lạc truyền thống, chị Thảo cho biết: “Các cụ ở Ban liên lạc cũ đã phối hợp với chính quyền và nhân dân địa phương xây dựng bia tưởng niệm liệt sĩ Tây Tiến ở Mai Châu (Phú Thọ), phường Mộc Châu (Sơn La); Đài tưởng niệm liệt sĩ Tây Tiến ở Châu Trang (Phú Thọ); tháp Tây Tiến ở Mường Lát (Thanh Hóa); đặt tên đường Tây Tiến tại thành phố Hòa Bình (cũ). Các cụ cũng đã xuất bản các cuốn sách: “Tây Tiến một thời để nhớ”, “Tây Tiến 55 năm”, “Tây Tiến một thời và mãi mãi”... Các cụ còn làm một số phim tài liệu về hoạt động của tổ chức cựu chiến binh Tây Tiến.
Thế hệ chúng tôi tiếp nối công việc của các bác ở Ban liên lạc cựu chiến binh Trung đoàn Tây Tiến. Chúng tôi đã đề xuất và được chấp nhận đổi tên Trường Tiểu học Thượng Cốc (xã Thượng Cốc, tỉnh Phú Thọ) và 3 trường mẫu giáo, tiểu học và trung học cơ sở tại phường Mộc Châu thành trường Tây Tiến; dựng bia lưu niệm Trung đoàn Tây Tiến tại bản Sài Khao (xã Mường Lý, tỉnh Thanh Hóa); gặp lãnh đạo tỉnh Ninh Bình khảo sát lần thứ ba việc đặt bia Tây Tiến tại Nho Quan; phối hợp với Đại sứ quán Lào tại Hà Nội làm thủ tục đề nghị Nhà nước Lào tặng Huân chương Itxala hạng Nhì cho liệt sĩ Tuấn Sơn, nguyên Phó trung đoàn trưởng Trung đoàn Tây Tiến, người từng chỉ huy đơn vị Tây Tiến sang giúp đỡ nước bạn Lào; tôn tạo bia tưởng niệm Tây Tiến ở Mộc Châu thành Di tích lịch sử Địa điểm lưu niệm Trung đoàn 52-Tây Tiến; phối hợp với Kênh Truyền hình Quốc phòng Việt Nam và Truyền hình Công an nhân dân làm phim lịch sử về Trung đoàn Tây Tiến... Hằng năm, chúng tôi đều tổ chức cho con cháu Trung đoàn đến dâng hương các nơi đã dựng bia di tích Tây Tiến”.
- Các cụ cựu chiến binh và thế hệ tiếp nối các chị đã làm được nhiều việc ý nghĩa để ghi dấu chiến tích của Tây Tiến ở nhiều địa phương Trung đoàn đã chiến đấu. Vậy tại Hà Nội, nơi đóng góp rất nhiều con em cho Trung đoàn tiến lên Tây Bắc để chiến đấu bảo vệ Tổ quốc thì như thế nào? - Tôi hỏi.
- Năm 2017, kỷ niệm 70 năm thành lập Trung đoàn, chúng tôi đã làm công văn gửi UBND TP Hà Nội xin đặt tên đường Tây Tiến tại Thủ đô và đặt một bia ghi danh Trung đoàn tại đó. Đường to nhỏ không quan trọng, miễn là từ Thủ đô đi lên hướng Tây là được. Đến nay, chúng tôi vẫn tiếp tục kiến nghị! - Chị Bùi Phương Thảo nói.
