Ông A Chia - Nhân chứng sống một thời hoa lửa

Già làng A Chia (65 tuổi) là một trong những nhân chứng sống về thời kỳ kháng chiến của xã Đăk Kôi, cụ thể là của làng Kon Vi Vàng nơi ông sinh sống. Đặt vấn đề tìm hiểu về truyền thống của làng, già A Chia trầm ngâm nhớ lại: Ngày xửa ngày xưa, làng ở bên kia dòng sông Đăk Snghé (thuộc xã Tân Lập bây giờ). Từ cuộc sống du canh du cư, nay đây mai đó trong rừng sâu, núi thẳm, cuối cùng dân làng chọn đây làm nơi quần cư để lập nghiệp. Tuy nhiên, trong kháng chiến, dân làng buộc phải lùi vào sâu trong rừng để tránh sự đàn áp của kẻ thù. “Theo tiếng tộc người Tơ Đrá, làng Kon Vi Vàng có nghĩa là “làng con đường nhỏ” (bởi Kon là “làng”, Vi Vàng là “con đường nhỏ”). Ngụ ý muốn nói, để đi được vào làng thì phải băng qua một cánh rừng già bằng một con đường nhỏ. Vì chỉ có đi bằng con đường nhỏ như thế này thì giặc Pháp không thể kéo quân vào làng bắn giết dân làng được”- già làng A Chia giải thích. Làng Kon Vi Vàng còn có sự bao bọc của hệ thống núi rừng, sông suối, thác nước tứ bề càng làm cho địa hình, địa thế của làng thêm vững chãi và phồn thịnh. Về phía đông, cách làng 2km là chân núi Ngọk Leng và dòng suối Đăk Yni (có nghĩa là dòng nước nhỏ). Về phía bắc, cũng cách làng 2km là thác Đăk Pẻh cao trên 10m, nước chảy suốt ngày đêm và là nơi gái trai dân làng thường ra đây tắm mát, hẹn hò nên duyên chồng vợ. Với địa thế phong thủy thuận lợi, trước đây, kẻ thù từng tổ chức đi càn, gây hại, nhưng không thể nào khuất phục được dân làng.