Ông Ba Sửa Quạt – Cánh Quạt Quay Tít Và Nòng Pháo Cao Xạ
Trong tiệm sửa chữa điện dân dụng lụp xụp, ngổn ngang các loại lồng quạt, cánh quạt, ông Ba (72 tuổi) đang chúi mũi dùng tuốc nơ vít tháo động cơ của một chiếc quạt trần đã bám đầy bụi đen. Ông cẩn thận tra dầu vào trục quay, thay tụ điện mới. Khi ông cắm phích điện, chiếc quạt rung nhẹ rồi quay tít tắp, tạo ra một luồng gió mát rượi xua đi cái nóng hầm hập của trưa hè miền Tây. Ánh mắt ông Ba sáng lên nụ cười mãn nguyện khi nhìn vòng quay đều đặn ấy. Ít ai ngờ, thói quen say sưa quan sát những vòng xoay trên không trung của ông bắt nguồn từ những năm tháng ông làm pháo thủ số 1, chuyên điều khiển góc tà của khẩu pháo cao xạ 57 ly bảo vệ bầu trời.
Những năm 1972, khi không quân Mỹ oanh tạc dữ dội các tuyến giao thông huyết mạch, đơn vị phòng không của ông Ba ngày đêm phải bám trụ mâm pháo. "Sửa cái quạt máy cho nó quay tít mang gió mát thì nhàn hạ, đầu óc thảnh thơi. Chứ ngày xưa quay vô lăng chỉnh nòng pháo vút lên trời cao, thần kinh nó căng như sợi dây đàn sắp đứt," ông Ba rút phích cắm điện, lau đôi tay dính dầu nhớt vào miếng giẻ mòn. "Tiếng máy bay F-4 gầm rít xé tai, pháo sáng chói lòa cả trận địa. Tui phải cắn chặt răng, hai tay vần vô lăng điều khiển nòng pháo nặng hàng tấn bám sát mục tiêu. Đạn nổ chát chúa rung bần bật cả lồng ngực. Khói súng khét lẹt trùm kín mặt mũi, thở không ra hơi. Mỗi lần nòng pháo xoay là một lần đánh cược sinh mạng của cả khẩu đội với thần chết từ trên không trút xuống."
Ông Ba xuất ngũ với đôi tai lãng nặng vì sức ép của pháo. Ông chọn cái nghề sửa chữa quạt máy, suốt ngày lụi cụi với những cuộn dây đồng và trục xoay. "Bầu trời bây giờ trong xanh, tĩnh lặng lắm. Không còn máy bay giặc, không còn bom đạn từ trên trời rơi xuống nữa. Tui ngồi đây nhìn cánh quạt nhựa quay đều, tạo ra luồng gió mát rượi cho bà con ngủ một giấc trưa ngon lành," ông Ba ngước nhìn chiếc quạt trần đang quay tít, giọng nói trầm ấm. "Vòng quay của nòng pháo ngày xưa là vòng quay của máu lửa, của sự sống còn bảo vệ non sông. Vòng quay của cánh quạt hôm nay là vòng quay của sự sống bình yên, xoa dịu đi cái nóng nực của đời thường. Chiến tranh đã lùi xa, tui chỉ mong những luồng gió của hòa bình sẽ mãi mãi thổi mát mảnh đất quê hương."
