Ông Bằng Giang ở Tây Bắc (p2)

Còn mãi trong ký ức người thân

Ngày 31-8-1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 036/SL trao quân hàm Thiếu tướng cho đồng chí Nguyễn Bằng Giang, Tư lệnh Quân khu Tây Bắc. Sau đó, ông còn đảm nhiệm những cương vị công tác như: Tư lệnh Quân tình nguyện Việt Nam ở Bắc Lào; Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Lục quân (nay là Trường Sĩ quan Lục quân 1); Tư lệnh Quân khu Việt Bắc kiêm Chủ tịch Ủy ban Hành chính Khu tự trị Việt Bắc... Năm 1978, ông thôi giữ chức Phó tổng Thanh tra Quân đội để về nghỉ theo chế độ.

Hơn nửa thế kỷ tham gia cách mạng cho đến khi qua đời năm 1990, Trung tướng Bằng Giang đã để lại những tình cảm yêu mến, kính trọng của người thân, gia đình và đồng đội. Trong cuộc gặp với chúng tôi mới đây, khi nhắc đến ông, Đại tá Nguyễn Bội Giong không giấu nổi niềm tiếc nhớ. “Đó là một con người đặc biệt, một cán bộ rất đời thường, dân dã và gắn bó với đồng bào. Thời chống Pháp, nhiều lần gặp, tôi đều thấy anh trong bộ trang phục truyền thống của người Tày chứ không mấy khi mặc quân phục. Phía trước ngực, anh luôn đeo chiếc giỏ mây. Có lần tôi đùa, phái viên chiến dịch đi cùng, tư lệnh có gì cho phái viên. Anh liền đưa chiếc giỏ sang cho tôi. Hóa ra, trong đó đựng khi thì nắm xôi, khi thì vài quả rừng, anh để phòng khi lỡ độ đường", ông Giong nhớ lại.

Cũng theo lời kể của Đại tá Nguyễn Bội Giong, những năm tháng chiến đấu trên chiến trường Tây Bắc, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đặt niềm tin rất lớn vào Tư lệnh Bằng Giang. Khi chuẩn bị tổ chức các trận đánh, Đại tướng đều có chỉ thị anh em ở cơ quan tham mưu tham khảo ý kiến đồng chí Bằng Giang-người rất thông hiểu địa hình Tây Bắc. Nhất là khi ta thực hiện phương án đánh vây lấn. Giao kế hoạch cho công binh, Đại tướng dặn: “Nhớ nói với Bằng Giang, anh Văn mong nhận được ý kiến thiết thực nhé!”.

Sau này, khi về công tác ở cơ quan Bộ Quốc phòng, Trung tướng Bằng Giang vẫn giữ nguyên nếp sống và phong cách như hồi ở chiến khu. “Anh Giang là người dân tộc Tày rất thực và ngay thẳng, anh em rất quý mến. Cứ nhìn thấy Bằng Giang đến là ai cũng tay bắt mặt mừng, muốn kéo về phòng mình trò chuyện vui vẻ, không phân biệt cấp bậc. Gia đình tôi lại cùng ở khu nhà công vụ do quân đội cấp, anh em thân thiết hơn. Những điều tôi trực tiếp chứng kiến càng khẳng định nhận xét của mọi người là đúng”, Trung tướng, Anh hùng LLVT nhân dân Khuất Duy Tiến, nguyên Cục trưởng Cục Quân lực cho biết.

Khi thực hiện bài viết này, chúng tôi đến thăm gia đình ông, hiện vẫn đang ở tại khu tập thể do quân đội cấp từ ngày ông còn sống. Vợ ông, bà Dương Thị Trang do tuổi cao nên sức khỏe đã yếu đi nhiều. Nhớ về ông, bà không khỏi ngậm ngùi: “Chỉ 3 ngày sau đám cưới, anh đã đi làm nhiệm vụ đến tận 4 tháng sau mới về. Khi giặt áo cho anh, tôi thấy lá thư của đồng chí Võ Nguyên Giáp, trong đó có câu: “Bằng Giang ơi, giữ vững chí tiến thủ nhé!”. Tôi gặng hỏi thì anh gạt đi. Cho đến một ngày, gặp anh Song Hào, tôi mạnh dạn hỏi mới biết khi chúng tôi làm đám cưới, Chiến dịch Sông Lô đang diễn ra. Trên cương vị chỉ huy trưởng mà anh lại “kết hợp” lấy vợ nên bị kỷ luật. Sợ tôi buồn nên anh giấu kín sự việc”. Tiếp lời mẹ, cô con gái út Nguyễn Dương Ánh Đào cho biết: “Bố mẹ tôi vất vả sinh được 7 người con mà giữ được có 4. Bố tôi đi chiến dịch suốt, chỉ đến khi về Hà Nội, ông mới được gần gũi gia đình. Chưa bao giờ tôi thấy bố mẹ lớn tiếng với nhau. Đến giờ, khi ông đã khuất núi hơn 30 năm mà mọi đồ dùng của ông, mẹ tôi vẫn đóng gói, giữ gìn cẩn thận, thỉnh thoảng lại lấy ra xem và bâng khuâng: "Núi rừng Tây Bắc đã đón ông ấy trở về rồi!".