Ông Bảy Trạch – Kỹ sư bản đồ và mạng lưới "hồ treo" chống hạn mặn

Ông Bảy Trạch (Phan Hoàng Trạch) nguyên là sĩ quan tác chiến, chuyên gia vẽ bản đồ địa hình quân sự. Ông hiểu từng đường đồng mức, từng cao độ, từng hướng chảy của các con suối nhỏ nhất để vạch ra lộ trình hành quân an toàn. Trí tuệ không gian và khả năng quy hoạch địa hình của ông là một tài sản vô giá. Trở về Long Châu, nỗi ám ảnh lớn nhất của ông không phải là tiếng bom đạn, mà là hình ảnh những mương vườn nứt nẻ, những cây sầu riêng chết khô vì nước mặn xâm nhập trong mùa khô hạn.

Dùng lại chiếc la bàn và những phần mềm bản đồ thời bình, ông Bảy Trạch đi khảo sát địa hình toàn bộ các khóm, ấp trong phường. Ông nhận ra rằng lượng mưa ở miền Tây rất lớn nhưng lại trôi tuột xuống sông vào mùa mưa, để rồi mùa khô lại không có nước dùng. Ông đề xuất và tự tay thiết kế mạng lưới "hồ treo" sinh thái trữ nước ngọt cho cộng đồng.

Ông hướng dẫn bà con cải tạo những khu đất trũng, đào sâu thêm, trải bạt HDPE dưới đáy để chống thẩm thấu, và trồng các loại cỏ đuôi chồn, bèo tây xung quanh bờ để chống bốc hơi. Đặc biệt, ông tính toán độ dốc địa hình cực kỳ chuẩn xác, thiết kế hệ thống ống dẫn để thu gom toàn bộ nước mưa từ mái nhà, từ các tuyến đường bê tông đổ dồn về hồ chứa mà không cần dùng máy bơm xài điện. Khi hạn mặn tràn về, các "hồ treo" của ông Bảy Trạch trở thành bầu sữa ngọt ngào, cứu sống hàng ngàn gốc cây ăn trái, giữ vững sinh kế cho bà con. Cuốn bản đồ của người sĩ quan năm xưa nay đã trở thành tấm "bản đồ sinh tồn" của cả một vùng quê.