ÔNG CAO TÉP – LỜI HỨA CỦA NGƯỜI EM BÊN BÀN THỜ ANH
ÔNG CAO TÉP – LỜI HỨA CỦA NGƯỜI EM BÊN BÀN THỜ ANH
ÔNG CAO TÉP – LỜI HỨA CỦA NGƯỜI EM BÊN BÀN THỜ ANH
Giữa vùng núi rừng Suối Cốc, Cam Hiệp, có những câu chuyện về chiến tranh vẫn được lặng lẽ gìn giữ trong mỗi gia đình. Những câu chuyện ấy không chỉ nằm trong hồ sơ hay những trang giấy đã cũ, mà còn được truyền lại qua lời kể của những người thân – những người đã ở lại sau chiến tranh để tiếp tục gìn giữ ký ức về những người đã hy sinh.
Trong hành trình thực hiện “Câu chuyện Thời hoa lửa”, đoàn viên, thanh niên đã có dịp đến thăm và trò chuyện với ông Cao Tép, sinh năm 1958, người em trai của liệt sĩ Cao Đeo. Qua lời kể của ông, câu chuyện về người anh đã hy sinh từ nhiều năm trước hiện lên không phải bằng những con số hay những dòng hồ sơ khô khan, mà bằng tình cảm của một người em dành cho người anh đã mãi mãi không trở về.
Người anh ra đi, người em ở lại
Gia đình ông Cao Tép vốn gắn bó với vùng đất miền sơn cước. Những năm tháng chiến tranh đi qua đã để lại trong nhiều gia đình những mất mát không thể bù đắp. Với gia đình ông, khoảng trống ấy mang tên Cao Đeo – người anh trai đã hy sinh trong những năm tháng chiến đấu, góp phần bảo vệ vùng căn cứ cách mạng nơi núi rừng quê hương.
Người anh ra đi khi tuổi đời còn trẻ. Người em ở lại tiếp tục cuộc sống giữa quê hương, mang theo ký ức về người anh trong suốt những năm tháng sau này.
Trong cuộc trò chuyện với đoàn viên, thanh niên, ông Cao Tép kể về người anh bằng những lời mộc mạc. Không có những câu chuyện cầu kỳ, cũng không có những lời kể mang tính tô vẽ. Chỉ là những ký ức được lưu giữ qua năm tháng, nhưng phía sau từng lời kể là tình cảm sâu nặng của một người em đối với người anh đã hy sinh.
Chiến tranh đã kết thúc từ lâu, nhưng với những người ở lại, sự mất mát chưa bao giờ thực sự thuộc về quá khứ.
Lời hứa âm thầm bên bàn thờ anh
Người anh không còn, nhưng câu chuyện về người anh vẫn tiếp tục trong gia đình.
Với ông Cao Tép, việc chăm lo bàn thờ, gìn giữ những giấy tờ liên quan đến liệt sĩ và duy trì khói hương trong những ngày lễ, ngày giỗ không chỉ là trách nhiệm của một người thân. Đó còn là một lời hứa âm thầm mà ông đã gìn giữ qua năm tháng: dù thời gian có trôi qua, người anh của mình vẫn phải được nhớ đến.
Trong hồ sơ gia đình còn lưu lại những dấu tích liên quan đến liệt sĩ Cao Đeo, trong đó có hồ sơ quản lý PK 8406, Bằng Tổ quốc ghi công số 2L 276bm/CL và quyết định thực hiện chế độ trợ cấp từ ngày 30/11/2013.
Những giấy tờ ấy là căn cứ để ghi nhận sự hy sinh của người đã khuất. Nhưng đối với gia đình ông Cao Tép, giá trị của chúng còn nằm ở một ý nghĩa khác: đó là những dấu mốc giúp các thế hệ sau biết rằng trong gia đình mình từng có một người đã hy sinh vì quê hương, đất nước.
Thời gian càng trôi xa, những người trực tiếp biết về chiến tranh càng ít đi. Chính vì vậy, việc lưu giữ những giấy tờ, kỷ vật và câu chuyện của gia đình càng trở nên quý giá.
Một câu chuyện được trao lại cho người trẻ
Đối với đoàn viên, thanh niên, cuộc gặp với ông Cao Tép không chỉ là một chuyến thăm hỏi thân nhân liệt sĩ. Đó còn là một dịp để người trẻ được trực tiếp lắng nghe lịch sử từ một người trong gia đình.
Khi đứng trước bàn thờ liệt sĩ, nhìn tấm Bằng Tổ quốc ghi công và nghe người em kể về người anh đã hy sinh, lịch sử bỗng trở nên gần gũi hơn.
Lịch sử không còn chỉ là những mốc thời gian trong sách giáo khoa.
Lịch sử là một người anh đã ra đi và không trở về.
Lịch sử là một người em đã dành nhiều năm tháng để gìn giữ ký ức về anh.
Lịch sử cũng là một gia đình âm thầm tiếp nối việc thờ cúng, để tên tuổi của người đã khuất không bị lãng quên giữa những đổi thay của cuộc sống.
Có thể thế hệ trẻ hôm nay khó hình dung hết những gian khổ mà thế hệ cha anh từng trải qua. Nhưng qua những câu chuyện như của gia đình ông Cao Tép, người trẻ có thể hiểu rằng sự bình yên hôm nay được xây dựng từ những hy sinh rất cụ thể của những con người bằng xương bằng thịt.
Địa danh có thể đổi thay, ký ức không mất đi
Năm tháng trôi qua, quê hương có nhiều thay đổi. Những địa danh hành chính cũng được sắp xếp, điều chỉnh theo từng giai đoạn. Suối Cốc, nơi gắn với ký ức của gia đình ông Cao Tép, ngày trước thuộc xã Sơn Tân, nay thuộc xã Cam Hiệp, tỉnh Khánh Hòa.
Nhưng sự thay đổi của địa danh không thể làm thay đổi ký ức về người đã hy sinh.
Tên của liệt sĩ Cao Đeo vẫn được gia đình nhắc nhớ. Bàn thờ vẫn được chăm lo. Những giấy tờ, kỷ vật liên quan đến người anh vẫn được gìn giữ. Và câu chuyện về người đã khuất vẫn được kể lại cho những người trẻ hôm nay.
Đó chính là ý nghĩa sâu sắc của sự tiếp nối.
Thế hệ trước đã hy sinh.
Thế hệ sau ở lại, gìn giữ ký ức.
Và thế hệ trẻ hôm nay lắng nghe, ghi lại và kể tiếp câu chuyện ấy.
Khi lòng biết ơn trở thành một phần của cuộc sống
Câu chuyện của ông Cao Tép nhắc chúng ta rằng “Uống nước nhớ nguồn” không chỉ được thể hiện trong những buổi lễ trang trọng hay những ngày kỷ niệm.
Lòng biết ơn còn được thể hiện bằng những việc làm giản dị: biết trân trọng gia đình, tìm hiểu lịch sử quê hương, thăm hỏi gia đình chính sách, chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ, lắng nghe những nhân chứng và thân nhân liệt sĩ, đồng thời kể lại những câu chuyện ấy cho thế hệ mai sau.
Đối với đoàn viên, thanh niên, được lắng nghe ông Cao Tép kể chuyện cũng là một cách để hiểu hơn về trách nhiệm của tuổi trẻ hôm nay. Khi những nhân chứng và người thân từng biết rõ về chiến tranh ngày càng lớn tuổi, mỗi cuộc gặp gỡ, mỗi câu chuyện được ghi lại càng trở nên quý giá.
Bởi nếu không có người lắng nghe, những ký ức ấy có thể dần phai nhạt theo thời gian.
Nhưng khi một người còn nhớ, một câu chuyện còn được kể.
Khi một câu chuyện còn được kể, tên tuổi và sự hy sinh của người đã khuất vẫn còn hiện diện trong ký ức của gia đình và quê hương.
Và khi thế hệ trẻ biết trân trọng, tiếp nối những câu chuyện ấy, lời hứa của người em bên bàn thờ anh sẽ không chỉ thuộc về gia đình ông Cao Tép, mà trở thành một lời nhắc nhở chung đối với mỗi người trẻ hôm nay: hãy sống xứng đáng với những gì các thế hệ đi trước đã hy sinh để trao lại.
