ồng chí Tòng Văn Mụa và quyết sách gầy dựng chính quyền cách mạng Mường Lầm sau ngày giải phóng 1952

1. Bối cảnh lịch sử sau ngày giải phóng đồn Pom Trăng năm 1952:
Trong đợt tiến công Chiến dịch Tây Bắc mùa thu năm 1952, quân và dân Mường Lầm phối hợp với bộ đội chủ lực đã đánh tan đại đội quân Pháp đóng tại đồn Pom Trăng, hoàn toàn giải phóng xã Mường Lầm lần thứ nhất vào ngày 22/11/1952 [i]. Tuy nhiên, chiến thắng mới chỉ là bước khởi đầu; Mường Lầm đứng trước vô vàn khó khăn khi bộ máy phìa tạo tay sai tan rã, kinh tế bị tàn phá nặng nề và âm mưu càn quét trở lại của các toán phỉ Pháp rình rấp khắp vùng biên giới Sông Mã [i].

2. Tiên phong thành lập Ủy ban Hành chính và phong trào hũ gạo nuôi quân:
Trước yêu cầu cấp bách của cách mạng, đồng chí Tòng Văn Mụa – một cán bộ Thái trung kên, uy tín – đã được tin tưởng giao trọng trách gánh vác vị trí Chủ tịch Ủy ban Hành chính đầu tiên của xã Mường Lầm [i]. Trực tiếp đứng đầu chính quyền non trẻ, đồng chí Tòng Văn Mụa đã nhanh chóng chỉ đạo củng cố lực lượng du kích bản, phát động phong trào "Hũ gạo tiết kiệm nuôi quân" và vận động nhân dân các bản Thái, H'Mông đoàn kết sản xuất, sẵn sàng tay súng chống trả giặc [i]. Nhờ sự chỉ đạo sát sao và tấm lòng vì dân của ông, chính quyền cách mạng Mường Lầm đã đứng vững, chuẩn bị lực lượng chu đáo cho cuộc kháng chiến gian khổ đợt 2 năm 1953 [i].

3. Nền móng lịch sử kiên cường của Đảng bộ và Nhân dân Mường Lầm:
Quyết sách mưu trí và sự tận tụy của Chủ tịch UBHC Tòng Văn Mụa đã đặt nền móng vững chắc cho sự hình thành và phát triển của Đảng bộ xã Mường Lầm sau này, trở thành trang sử vàng chói lọi trong lịch sử đấu tranh cách mạng địa phương [i].