Ông cố vấn "trời giáng": Cụm trưởng tình báo làm cố vấn tối cao cho hai đời Tổng thống Sài Gòn

Lịch sử tình báo thế giới từng ghi nhận nhiều điệp viên xuất sắc, nhưng việc một cụm trưởng tình báo Cộng sản lại leo lên ghế cố vấn tối cao cho nguyên thủ đối phương thì có lẽ Vũ Ngọc Nhạ là trường hợp "vô tiền khoáng hậu".

Hoạt động dưới bí danh A.10, Vũ Ngọc Nhạ không thu thập tin tức bằng cách lấy trộm tài liệu hay cài máy nghe lén. Vỏ bọc của ông tinh vi đến mức kinh ngạc: Một người trí thức Công giáo uyên bác. Nhờ sự am hiểu sâu rộng về chính trị, tôn giáo và khả năng đọc vị nhân tâm xuất sắc, ông dần tiếp cận được anh em Ngô Đình Diệm - Ngô Đình Nhu.

Drama thực sự nằm ở chỗ, Ngô Đình Diệm vốn là người cực kỳ đa nghi, không tin tưởng bất cứ ai ngoài anh em ruột. Thế nhưng, Diệm lại coi Vũ Ngọc Nhạ như một người bạn tâm giao, một "cố vấn" không chính thức. Nhạ thường xuyên ra vào Dinh Độc Lập, cùng Diệm bàn luận quốc gia đại sự. Sau khi anh em họ Ngô bị ám sát, quyền lực rơi vào tay Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu. Điều kỳ diệu là, Nguyễn Văn Thiệu lại tiếp tục trọng dụng và tin tưởng Vũ Ngọc Nhạ hơn cả người tiền nhiệm, gọi ông là "Thầy".

Nhờ vị trí "dưới một người, trên vạn người" này, Vũ Ngọc Nhạ đã xây dựng cụm tình báo chiến lược A.22 ngay trong Dinh Độc Lập, tác động trực tiếp đến các chính sách của chính quyền Sài Gòn có lợi cho Cách mạng.

Năm 1969, CIA phát hiện ra thân phận thật của cụm A.22. Vụ án gián điệp chấn động nổ ra. Nhưng kịch tính nhất là phản ứng của Nguyễn Văn Thiệu. Thiệu không thể chấp nhận sự thật bẽ bàng rằng "người thầy", "cố vấn tối cao" mà mình tin tưởng nhất lại là một điệp viên Cộng sản. Để giữ thể diện chính trị, chính quyền Sài Gòn không dám xử tử ông mà chỉ đày ông ra Côn Đảo. Vũ Ngọc Nhạ đã biến ngay chính sào huyệt của kẻ thù thành bàn đạp chiến lược, viết nên một huyền thoại bất tử của lực lượng Tình báo Quốc phòng Việt Nam.