Ông Đặng Liến
Ông tôi kể rằng, trong những năm kháng chiến chống Mỹ, người dân Quảng Bình ai cũng biết đến Đường 20 – Quyết Thắng, con đường huyết mạch nối từ Quảng Bình sang chiến trường miền Nam.
Người kể:Ông Đặng Liến
Sinh năm: 1944
Địa chỉ: xã Quảng Phong, huyện Quảng Trạch (nay là thị xã Ba Đồn), tỉnh Quảng Bình
Ông tôi kể rằng, trong những năm kháng chiến chống Mỹ, người dân Quảng Bình ai cũng biết đến Đường 20 – Quyết Thắng, con đường huyết mạch nối từ Quảng Bình sang chiến trường miền Nam. Ông không trực tiếp cầm súng chiến đấu, nhưng từng nhiều lần gùi gạo, đưa hàng tiếp tế lên tuyến đường này và tận mắt chứng kiến sự hy sinh của lực lượng thanh niên xung phong.
Theo lời ông, những thanh niên xung phong khi đó đa phần còn rất trẻ, có người mới mười tám, đôi mươi. Họ làm nhiệm vụ mở đường, san lấp hố bom, dẫn xe qua trọng điểm, bất chấp ngày đêm và bom đạn. Có những đoạn đường vừa san xong ban ngày thì ban đêm lại bị máy bay Mỹ ném bom phá hủy, sáng ra họ lại tiếp tục cuốc xẻng, làm lại từ đầu.
Ông nhớ mãi một lần vào năm 1967, khi đang nghỉ chân gần tuyến đường, bất ngờ máy bay địch ập đến ném bom dữ dội. Sau trận bom, khói bụi mù mịt, nhiều thanh niên xung phong đã hy sinh ngay tại miệng hố bom. Đồng đội của họ chỉ kịp đào hố chôn cất tạm bên đường, lấy cành cây làm dấu, rồi lại tiếp tục công việc để đảm bảo giao thông thông suốt cho xe ra tiền tuyến.
Ông tôi bảo rằng, thời đó gian khổ lắm: ăn không đủ no, ngủ không đủ giấc, sốt rét rừng, vắt, muỗi bám đầy người. Nhưng chưa bao giờ ông nghe họ than vãn hay bỏ nhiệm vụ. Điều mà ông nhớ rõ nhất là tinh thần lạc quan, câu nói thường trực của họ: “Đường còn thông là miền Nam còn được tiếp sức.”
Mỗi lần nhắc lại chuyện Đường 20 – Quyết Thắng, ông tôi đều trầm giọng và dặn con cháu phải biết ơn những con người đã âm thầm hy sinh tuổi xuân để đổi lấy hòa bình hôm nay. Với ông, những thanh niên xung phong năm ấy chính là những anh hùng thầm lặng của Quảng Bình trong thời hoa lửa.
