Ông đồ Nguyễn Đình Chiểu

Nguyễn Đình Chiểu (1822-1888) là nhà thơ yêu nước, nhà nho tiết tháo, nổi tiếng với tác phẩm "Lục Vân Tiên" và nhiều bài thơ ca ngợi lòng yêu nước, chống lại sự xâm lược của thực dân Pháp. Ông sinh ngày 1 tháng 7 năm 1822 tại làng Tân Thới, Gia Định (nay thuộc TP. Hồ Chí Minh). Xuất thân từ gia đình nhà nho, Nguyễn Đình Chiểu theo học ở Huế từ năm 1833 và đỗ Tú tài năm 1843.

Cuộc đời Nguyễn Đình Chiểu trải qua nhiều biến cố. Năm 1848, khi ra Huế dự thi, ông nhận tin mẹ mất và trở về quê chịu tang, trên đường về ông bị bệnh nặng và mù lòa. Dù gặp khó khăn, ông vẫn không ngừng học tập, dạy học và làm thuốc tại Gia Định, giúp đỡ nhân dân. Ông kết hôn với bà Lê Thị Điền và có cuộc sống giản dị ở quê vợ tại Cần Giuộc.

Nguyễn Đình Chiểu là người khởi xướng việc dùng văn thơ để phản ánh đạo đức, giáo dục nhân dân và lên án sự xâm lược của quân Pháp. Ông nổi tiếng với nhiều tác phẩm lớn, trong đó truyện thơ "Lục Vân Tiên" (1851) là kiệt tác văn học dân gian, ca ngợi lòng trung nghĩa và đạo đức. Tác phẩm "Dương Từ – Hà Mậu" và "Ngư Tiều vấn đáp nho y diễn ca" của ông thể hiện tư tưởng yêu nước sâu sắc. Đặc biệt, bài "Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc" ca ngợi sự hy sinh của các nghĩa sĩ trong cuộc kháng chiến chống Pháp, để lại dấu ấn đậm nét trong lịch sử văn học Việt Nam.

Ngòi bút của Nguyễn Đình Chiểu gắn liền với giai đoạn thực dân Pháp xâm lược Việt Nam. Ông đã làm nhiều bài thơ lên án sự tàn bạo của quân xâm lược và bày tỏ sự phẫn nộ đối với triều đình nhu nhược. Ngoài ra, ông còn viết nhiều bài văn tế các nghĩa sĩ, thể hiện lòng yêu nước, thương dân sâu sắc.

Cuối đời, Nguyễn Đình Chiểu về sống tại Ba Tri, Bến Tre. Dù mù lòa, ông vẫn tiếp tục dạy học, làm thuốc và sáng tác. Ông mất ngày 3 tháng 7 năm 1888, được an táng tại quê vợ ở Ba Tri. Tên tuổi của ông gắn liền với nhiều công trình tưởng niệm và con đường mang tên ông trên khắp Việt Nam, để lại di sản văn chương và tinh thần yêu nước mãi mãi.