Ông Hai Chổi Tre – Lá Khô Xào Xạc Và Nghĩa Trang Rừng Lạnh
Trong ánh ban mai mờ sương, tiếng chổi tre quét trên mặt đường nhựa "xoèn xoẹt, xào xạc" vang lên đều đặn tại khu công viên bờ sông. Ông Hai (65 tuổi) trong bộ đồ công nhân vệ sinh màu cam rực rỡ, đang miệt mài gom những chiếc lá bàng khô và rác rưởi thành từng đống nhỏ gọn gàng. Công việc quét dọn đường phố thầm lặng, lặp đi lặp lại có vẻ nhàm chán này lại mang đến cho ông Hai một sự thanh thản lạ kỳ. Bởi lẽ, đối với một người lính từng ở trong đội thu dung, chuyên làm nhiệm vụ tìm kiếm và quy tập thi hài đồng đội sau mỗi trận đánh khốc liệt ở chiến trường biên giới Tây Nam, việc dọn dẹp lá khô hôm nay bình yên đến nhường nào.
Năm 1980, sau những trận phản kích ác liệt của tàn quân Pol Pot, đơn vị của ông Hai nhận lệnh đi gom xác tử sĩ. Ký ức tuổi đôi mươi của ông không phải là hoa mộng, mà là mùi tử khí đặc quánh trong những cánh rừng khộp mùa khô. "Quét lá rụng trên phố, mình gom lại để giữ cho con đường sạch sẽ, không khí trong lành. Còn đi gom xác anh em ngày đó, xót xa và kinh hoàng lắm cháu ơi," ông Hai dừng tay chổi, tựa lưng vào thân cây xà cừ cổ thụ. "Anh em ngã xuống muôn hình vạn trạng. Có người bị pháo tiện đứt nửa người, có người vướng mìn thi thể cháy đen không nhận diện nổi. Tụi tui phải cẩn thận nhặt từng mẩu xương, từng mảnh áo lính thấm máu khô cứng, gói ghém lại bằng vải dù. Nước mắt cạn khô, chỉ còn lại nỗi uất nghẹn và cái lạnh lẽo thấu xương giữa rừng hoang."
Hòa bình trở lại, mang theo chấn thương tâm lý sâu sắc, ông Hai xin làm công nhân quét rác. Ông mượn nhịp điệu xào xạc của chiếc chổi tre để quét đi những ám ảnh kinh hoàng đè nặng trong tâm trí. "Nhìn những chiếc lá úa vàng rụng xuống mặt đường, tui lại nhớ đến tuổi thanh xuân rụng rơi của đồng đội tui ở chiến trường. Lá rụng về cội, còn anh em tui nhiều người vĩnh viễn hóa thành đất tơi biên giới," ông Hai hốt đống lá khô vào xe rác, ánh mắt hiền từ nhìn ra mặt sông Cổ Chiên đang lấp lánh ánh nắng vàng. "Ngày xưa tui đi gom nhặt sự tang thương, chết chóc do chiến tranh để lại. Hôm nay tui quét dọn rác rưởi, gom lá khô để con đường quê hương mỗi sáng mai thức dậy luôn sạch sẽ, tinh tươm. Tui dùng công việc mọn mằn này để tự chữa lành vết thương cho mình, và cũng để trân trọng từng ngày được hít thở bầu không khí tự do, thanh sạch của hòa bình."
