Ông Hoàng Minh Tiến – Nguyên cựu chiến binh, Tiểu đội trưởng bộ binh thuộc Trung đoàn 38, Sư đoàn 304

Chiến dịch giải phóng Quảng Trị năm 1972 không chỉ có khúc tráng ca Thành cổ, mà mở đầu bằng những trận bẻ gãy các cứ điểm phòng ngự kiên cố của địch dọc Đường 9. Trong số đó, căn cứ 241 Tân Lâm (huyện Cam Lộ) — nơi địch bố trí cụm pháo binh hạng nặng được mệnh danh là "vua chiến trường" để khống chế toàn bộ vùng ranh giới — là một cái gai bách chiến phải nhổ bằng được. Câu chuyện của ông Hoàng Minh Tiến – nguyên cựu chiến binh, Tiểu đội trưởng bộ binh thuộc Trung đoàn 38, Sư đoàn 304 – là một ký ức đầy máu và hoa về trận đánh vây lấn thầm lặng này.

Tháng 3 năm 1972, Trung đoàn 38 nhận lệnh tiếp cận, đào hệ thống giao thông hào vây lấn sát vào chân rào kẽm gai của cứ điểm 241. Hoàn cảnh chiến đấu cực kỳ ngặt nghèo: Đất đồi Tân Lâm là đất sét pha đá cứng, ban ngày nắng như thiêu như đốt, ban đêm gió Lào quạt từng hồi sấy khô cuống họng. Địch từ trên đỉnh đồi liên tục nã pháo tầm ngắn và dùng súng đại liên quét dọc các vách hào. Các chiến sĩ của ta phải thay nhau đào hầm bằng cuốc xẻng ngắn, vừa đào vừa ngụy trang, ban ngày bò sát đất, ban đêm thức trắng để chuyển đất ra ngoài.

Nhiệm vụ của ông Tiến và tiểu đội là: Bằng mọi giá phải kéo dài đường hào trục xuyên qua bãi mìn râu của địch, áp sát mố lô cốt tiền tiêu hướng Đông để làm bàn đạp cho đại quân nổ súng xung phong.

Đêm ngày 28 tháng 3 năm 1972, trời tối đen, sương muối buông dày đặc. Ông Tiến cùng ba chiến sĩ trong tổ mũi nhọn đang rạp mình dưới đáy giao thông hào — lúc này chỉ mới sâu đến ngang ngực — cách hàng rào ngoài cùng của địch chưa đầy 40 mét. Đột nhiên, một quả pháo sáng của địch bùng nổ ngay trên đầu, soi rõ vệt đất mới đào đỏ lựng. Phát hiện có biểu hiện lạ, địch từ trên đồi lập tức nã súng cối 81mm dồn dập xuống đoạn hào của tiểu đội ông Tiến.

Một quả đạn cối nổ ngay sát mép hào hất tung một lượng đất đá lớn, chôn vùi hai chiến sĩ phía sau. Bản thân ông Tiến bị một mảnh đạn sượt qua tai trái, máu chảy xuống cổ sũng áo, tai ù đặc không còn nghe thấy gì.

Trong lằn ranh sinh tử, nếu lùi lại, con đường hào trục sẽ bị đứt đoạn, xương máu của anh em mấy đêm qua sẽ đổ sông đổ biển.

"Lúc đó đầu óc tôi quay cuồng, một bên tai chỉ nghe tiếng ve kêu vo vo. Nhưng nhìn lên hướng đỉnh đồi, những họng pháo của địch vẫn đang gầm rú nã về phía hậu phương của ta, lòng căm thù trỗi dậy. Tôi dùng tay bới đất cứu hai đồng đội ra, rồi một tay ôm khẩu AK, một tay quai xẻng tiếp tục khoét sâu vào lòng đất. Cứ một nhát cuốc là một thước đất hướng về phía trước", ông Tiến nhớ lại trong buổi gặp mặt truyền thống.

Bất chấp pháo bầy liên tục cày xới, ông Tiến và tiểu đội vẫn kiên cường bám trụ suốt đêm, dùng tay trần gạt những mảnh đạn còn nóng hổi để nối thông đường hào vào sát chân rào kẽm gai. Đến rạng sáng ngày 30 tháng 3, khi mệnh lệnh tổng tấn công vang lên, từ chính con đường hào độc đạo mà tiểu đội ông Tiến thủ giữ, các chiến sĩ bộc phá đã lao lên giật nổ, đánh sập toàn bộ hệ thống phòng ngự hướng Đông, mở toang cánh cửa cho quân ta tiến vào làm chủ hoàn toàn căn cứ 241 Tân Lâm, buộc toàn bộ bộ chỉ huy trung đoàn địch tại đây phải đầu hàng.

Sau ngày non sông thống nhất, trải qua những năm tháng sáp nhập và tách tỉnh từ Bình Trị Thiên cũ, người cựu chiến binh bộ binh Hoàng Minh Tiến quyết định không trở về quê nhà ở vùng đồng bằng Bắc Bộ mà chọn ở lại, lập nghiệp ngay trên mảnh đất vĩ tuyến đầy nắng gió.

Hiện nay, ông đang sống những năm tháng tuổi già an yên, giản dị tại xã Cam Thành, huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị — mảnh đất anh hùng nằm ngay dưới bóng của cao điểm 241 năm xưa, nơi những hố bom, vệt hào máu lửa năm nào giờ đã được phủ xanh bởi những rừng cao su và bạt ngàn nương tiêu xanh mướt.

Đối với các nhà chép sử quân sự, câu chuyện vây lấn của ông Tiến và đồng đội tại Tân Lâm là một minh chứng sống động cho chiến thuật "vây, lấn, tấn, phá" bậc thầy của quân đội ta. Chiến công ấy không chỉ được ghi lại bằng những con số góc nhìn chiến lược, mà nó được tạc nên từ ý chí kiên gan, từ từng nhát cuốc, giọt mồ hôi và máu của những người lính cựu binh, sẵn sàng biến lòng đất thành chiến hào vây hãm và khuất phục những kẻ thù hung bạo nhất.