Ông là Hoàng Huy Toàn, sinh năm 1959, thương binh tỷ lệ 61%. Kể về những năm tháng chiến đấu tại mặt trận Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang

Ông là Hoàng Huy Toàn, sinh năm 1959, thương binh tỷ lệ 61%. Kể về những năm tháng chiến đấu tại mặt trận Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang lại hiện lên rõ như mới hôm qua.

Năm 1984, khi ấy ông Toàn 25 tuổi, nhận lệnh hành quân lên biên giới phía Bắc. Lúc ấy, ông chỉ biết rằng mình sẽ đến một nơi rất gian khổ, nơi mỗi tấc đất đều phải đổi bằng mồ hôi, máu và cả tính mạng của người lính. Ông Toàn kể lại:

Ngày đặt chân đến Vị Xuyên, trước mắt tôi là những dãy núi đá tai mèo dựng đứng, mây phủ kín các đỉnh cao. Khung cảnh rất đẹp, nhưng phía sau vẻ đẹp ấy là sự khốc liệt của chiến tranh. Tiếng pháo nổ gần như không lúc nào ngớt. Ban ngày địch bắn phá, ban đêm chúng tôi tranh thủ vận chuyển lương thực, đạn dược và củng cố trận địa.

Có những ngày, cả đại đội phải bám chốt trên điểm cao hàng tuần liền. Nước uống phải hứng từng giọt mưa. Mỗi người chỉ có một nắm cơm vắt và ít lương khô để cầm cự. Quần áo lúc nào cũng ướt vì sương núi và mồ hôi.

Điều tôi không bao giờ quên là trận chiến trên một điểm cao vào mùa hè năm 1984. Pháo địch dội xuống liên tục. Đất đá tung lên mù mịt. Chúng tôi vừa chiến đấu, vừa đào hầm, vừa cứu đồng đội.

Người bạn thân nhất của tôi là Hoàng, quê ở Tuyên Quang. Chúng tôi nhập ngũ cùng ngày, cùng đơn vị, từng hẹn với nhau khi hết chiến tranh sẽ về quê uống với nhau một bữa thật say.

Trong một đợt pháo kích, Hoàng lao đến kéo tôi xuống hầm đúng lúc một quả pháo nổ ngay phía sau. Tôi may mắn chỉ bị sức ép làm choáng váng. Còn Hoàng đã mãi mãi nằm lại trên mảnh đất biên cương.

Trước khi nhắm mắt, cậu ấy chỉ kịp nói với tôi một câu rất nhỏ:

"Ráng sống... về thay mình thăm bố mẹ..."

Hơn bốn mươi năm đã trôi qua, nhưng mỗi lần nhớ lại, tim tôi vẫn thắt lại như ngày hôm ấy.

Sau trận đánh, đơn vị chúng tôi chỉ còn hơn một nửa quân số. Có những người hôm qua còn ngồi kể chuyện quê hương, hôm nay đã nằm lại giữa núi rừng Vị Xuyên. Chúng tôi lặng lẽ đưa đồng đội về phía sau rồi lại tiếp tục lên chốt. Không ai nghĩ đến sự sống hay cái chết của riêng mình, chỉ biết rằng phải giữ bằng được từng điểm cao, từng mét đất thiêng liêng của Tổ quốc.

Người ta gọi Vị Xuyên là "lò vôi thế kỷ". Lúc đầu tôi chưa hiểu hết ý nghĩa của cái tên ấy. Chỉ đến khi chứng kiến những ngọn núi bị pháo cày xới trắng xóa, cây rừng cháy trụi, đất đá nhuốm màu khói lửa và biết bao đồng đội mãi mãi không trở về, tôi mới thấm thía sự khốc liệt của chiến tranh.

Ngày đất nước yên tiếng súng, tôi trở về quê hương với nhiều vết thương trên cơ thể và cả những ký ức không thể xóa nhòa. Điều day dứt nhất là lời hứa với Hoàng. Tôi đã tìm về quê cậu ấy ở Tuyên Quang, thắp nén hương trước bàn thờ, kể cho bố mẹ cậu nghe rằng Hoàng đã chiến đấu vô cùng dũng cảm, đã hy sinh để bảo vệ từng tấc đất biên cương của Tổ quốc.

Giờ đây, mỗi năm khi có dịp trở lại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên, đứng trước hàng nghìn ngôi mộ, trong đó còn nhiều phần mộ chưa xác định được tên, tôi lại lặng người. Những người nằm lại nơi đây mãi mãi ở tuổi đôi mươi. Họ đã gửi lại tuổi trẻ của mình cho non sông để hôm nay đất nước được bình yên.

Tôi luôn nói với con cháu rằng: chiến tranh là điều không ai mong muốn. Nhưng khi Tổ quốc cần, lớp cha anh đã không ngần ngại bước lên phía trước. Các con hôm nay không phải cầm súng như chúng tôi, nhưng hãy giữ gìn hòa bình bằng tri thức, bằng trách nhiệm, bằng lòng yêu nước và sự cống hiến trong học tập, lao động.

Đó là cách đẹp nhất để tưởng nhớ những người đã mãi mãi nằm lại ở Vị Xuyên – nơi mỗi ngọn núi, mỗi con đường đều thấm đẫm máu xương của những người lính bảo vệ biên cương.