Ông Lê Văn Hải – nguyên cựu Thanh niên xung phong thuộc Đại đội 553 (C553), Binh trạm 14, Đoàn 559

Trên tuyến Đường 20 Quyết Thắng (huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình), dốc Khỉ là một trong những trọng điểm hiểm trở nhất. Độ dốc lớn, đường hẹp uốn lượn quanh vách đá đứng vôi và vực sâu đã biến nơi đây thành mục tiêu đánh phá liên tục của máy bay Mỹ nhằm chặn đứng các "xe rồng" — từ lóng bộ đội dùng để chỉ những chiếc xe tải chở đầy phuy xăng dầu cho chiến trường bờ Nam vĩ tuyến. Câu chuyện của ông Lê Văn Hải – nguyên cựu Thanh niên xung phong thuộc Đại đội 553 (C553), Binh trạm 14, Đoàn 559 – là một khúc ca gan góc về cuộc chiến giữ dòng máu lửa cho mặt trận.Mùa hè năm 1971, chiến trường miền Nam cần một lượng lớn xăng dầu để chuẩn bị cho các đợt tiến công binh chủng hợp thành. Hoàn cảnh chiến đấu tại dốc Khỉ lúc bấy giờ cực kỳ nguy hiểm: Địch thả các loại bom chùm và bắn pháo từ trường dọc hai bên ta-luy đồi. Các xe xích, xe tải Zil-157 chở xăng chỉ có thể bò từng chiếc một qua dốc trong đêm tối mịt. Chỉ cần một đốm lửa bùng lên, toàn bộ cung đường sẽ biến thành một lò lửa khổng lồ.Nhiệm vụ của ông Hải và tổ ứng cứu giao thông lúc đó là: Túc trực ngay cạnh các hầm dã chiến bên vách đá, sẵn sàng lao ra san lấp mặt đường và chữa cháy, giải phóng xe xích bị nạn ngay dưới làn bom đạn.Tay trần bốc cát dập lửa phuy xăngĐêm ngày 20 tháng 8 năm 1971, trời đứng gió, không khí trong rừng ngột ngạt nồng nặc mùi khói súng. Một chiếc xe tải chở theo 20 phuy xăng loại 200 lít đang gầm rú vượt con dốc ngặt nghèo thì bất ngờ bị dính mảnh pháo từ một loạt bom tọa độ của địch nổ phía xa. Mảnh thép bén ngót chém rách lốp sau và xuyên thủng một phuy xăng ở cuối thùng xe. Xăng bắt đầu chảy tràn ra mặt đường dốc trơn trượt và bắt lửa từ ống xả, bùng lên một quầng lửa đỏ rực.Chiếc xe bị mất đà, chết máy và có nguy cơ trôi lùi về phía vực sâu — nơi có hai chiếc xe chở đạn khác đang nối đuôi chờ vượt dốc. Nếu phuy xăng nổ tung, ngọn lửa theo độ dốc tràn xuống sẽ thiêu rụi cả đội hình.Trong lằn ranh sinh tử ấy, ông Hải cùng tổ xung kích 3 người lập tức khoác xẻng bỏ hầm lao ra giữa bạt ngàn khói lửa."Lúc đó lửa táp thẳng vào mặt rát rạt, mùi cao su và xăng cháy khét lẹt. Tôi nhìn thấy anh lái xe đang cố nhoài người ra ngoài để dập lửa nhưng bất lực. Tôi biết mình không có nhiều thời gian, chỉ cần lửa bén vào các phuy phía trên, cả ngọn núi này sẽ nổ tung. Tôi hét lên: 'Anh em dùng xẻng hất cát, lấy áo dập lửa ngay!'", ông Hải nhớ lại trong tập kỷ yếu cựu thanh niên xung phong.Bất chấp máy bay OV-10 của địch bắt đầu phát hiện quầng lửa và vòng lại nã đạn phóng pháo, ông Hải lao thẳng vào sát thùng xe đang cháy. Không kịp nghĩ đến việc thân mình có thể bị thiêu rụi, ông dùng xẻng quai dồn dập vào vách cát bên lề đường, liên tục hất từng vốc cát lớn vào gốc lửa ở bánh xe.Khi chiếc xẻng bị sức nóng làm cong vẹt, ông cởi phăng chiếc áo bảo hộ TNXP đang đẫm mồ hôi, nhúng vội vào vũng bùn nước bên cạnh rồi áp sát vào mạn thùng xe, đè chặt lên lỗ thủng của phuy xăng đang phun lửa. Đôi bàn tay và cánh tay của ông bị sức nóng làm bỏng rộp, da thịt sém đen, nhưng ông vẫn kiên cường ghì chặt, giữ vững vị trí cho đồng đội phía sau kịp thời dùng xà-băng bẩy phuy xăng bị cháy rơi xuống vực sâu an toàn. Ngọn lửa trên thùng xe bị dập tắt hoàn toàn. Chiếc xe tải nổ máy trở lại, dũng mãnh rướn người vượt qua đỉnh dốc Khỉ, giải phóng toàn bộ tuyến đường thông suốt ngay trước khi loạt bom tiếp theo của địch trút xuống. Người cựu binh già bên mạch đường xưaChiến tranh khép lại, những vệt cháy xém trên vách đá dốc Khỉ năm xưa nay đã được che phủ bởi thảm thực vật xanh mướt của đại ngàn Trường Sơn. Trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm của lịch sử và các đợt điều chỉnh địa giới hành chính của địa phương, con đường 20 Quyết Thắng năm nào nay đã trở thành tuyến đường du lịch lịch sử ý nghĩa. Người cựu TNXP quả cảm Lê Văn Hải năm xưa nay đã thành một ông lão tóc bạc, mang trên mình những vết sẹo bỏng của một thời hoa lửa. Ông đang sống những năm tháng tuổi già bình dị, an yên bên gia đình tại huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình.Đối với các nhà chép sử quân sự, câu chuyện dập lửa cứu xe của ông Hải là minh chứng sống động cho tinh thần "Máu có thể đổ, nhưng đường không thể tắc" của lực lượng Thanh niên xung phong Việt Nam. Sự hy sinh thầm lặng, gan góc của họ đã biến những chiếc xẻng mộc mạc, những bàn tay trần thành tấm lá chắn thép, giữ vững dòng máu xăng dầu cho các binh đoàn xe tăng tiến về giải phóng miền Nam, thống nhất hoàn toàn Tổ quốc.