Ông Lê Văn Khương
Năm 1970, ông Khương là người lính thông tin bám trụ tại những đỉnh đồi cao nhất để đảm bảo thông suốt mạch máu liên lạc. Công việc của ông là giữ cho "tiếng nói" của quân đội không bao giờ ngắt quãng, ngay cả khi bom đạn cày xới trận địa. Một lần, do mảnh bom làm đứt dây cáp truyền tin, ông đã không ngần ngại lao ra khỏi hầm, dùng thân mình làm cọc giữ dây để truyền đạt mệnh lệnh trong suốt một trận mưa pháo. Ông sống sót qua cuộc chiến với 38% thương tật và một đôi tai bị ảnh hưởng nặng nề bởi tiếng nổ.
Sau năm 1975, ông trở về làng quê trong tình cảnh vạn vật tiêu điều. Đất đai không chỉ cằn cỗi vì bom đạn mà còn đầy rẫy hiểm nguy từ vật liệu nổ còn sót lại. Ông Khương đã chọn một con đường khác: dùng chính đôi bàn tay từng cầm máy điện đài để "đánh thức" mảnh đất khô cằn.
Suốt hơn 40 năm qua, ông đã âm thầm thực hiện một "dự án" dài hơi: phủ xanh những vùng đất trống. Không có bản vẽ kỹ thuật hiện đại như các bạn trẻ ngày nay, ông chỉ có sự kiên trì. Với sự am hiểu địa hình từng tấc đất sau những năm tháng hành quân, ông biết rõ nơi nào đất có thể hồi sinh, nơi nào cần trồng cây chắn gió. Ông tự mình rà phá những mảnh bom nhỏ, cải tạo đất, và vận động gia đình tập trung trồng rừng Keo lai – loài cây mang lại hy vọng cho kinh tế địa phương.
Khi thấy những kỹ sư trẻ tại các đơn vị lâm nghiệp (như Long Đại) về đo đạc, ông Khương thường là người dẫn đường tận tụy nhất. Ông chỉ cho các bạn trẻ từng vị trí hố bom cũ, từng vỉa đá ngầm – những chi tiết mà bản đồ vệ tinh đôi khi không thể hiện rõ. Ông thường cười, một nụ cười hiền hậu: "Ngày xưa tôi giữ đường dây để truyền mệnh lệnh, nay tôi giữ những hàng cây để truyền lại sự sống cho đất. Các anh các chị làm khoa học, còn tôi làm 'người dẫn đường' cho màu xanh quay lại."
Cuộc đời của ông Khương là một thông điệp lặng lẽ: Sự cống hiến không cần hào quang. Ông đã biến những nỗi đau của chiến tranh thành dinh dưỡng nuôi lớn những cánh rừng. Đối với thế hệ trẻ, ông không chỉ là một cựu chiến binh, mà là một "thư viện sống" về địa hình và một biểu tượng của lòng yêu đất mẹ đến tận cùng.
