Ông Lê Văn Ý - “Ông Bụt đời thường”

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA: ÔNG TÁM Ý – NGƯỜI CHIẾN SĨ TÀN MÀ KHÔNG PHẾ

Trong những trang sử hào hùng của dân tộc, có những con người tuy đã rời xa chiến trường nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu bằng một cách khác – bằng tấm lòng nhân ái, bằng nghị lực kiên cường và sự hy sinh lặng lẽ giữa đời thường. Ông Lê Văn Ý, thường gọi ông Tám Ý, sinh năm 1940, quê xã Phú Mỹ, Phước Mỹ Trung, tỉnh Vĩnh Long, là một con người như thế.

Năm 1960, ông tham gia kháng chiến chống Mỹ ngay tại quê hương. Cuộc chiến ác liệt đã để lại trên thân thể ông những dấu tích không thể nào quên: năm 1966, ông bị thương nặng, mất một cánh tay và một con mắt; đến năm 1972, ông tiếp tục mất thêm một chân. Nhưng những mất mát ấy không thể khiến ông rời bỏ chiến trường. Không còn trực tiếp cầm súng, ông tham gia đội văn nghệ, sáng tác vọng cổ, thơ, văn để động viên tinh thần đồng đội – tiếp tục chiến đấu bằng cả trái tim của người chiến sĩ.

Sau ngày đất nước thống nhất, trở về quê hương với thương tật hạng 1/4, ông Tám Ý vẫn không cho phép mình dừng lại. Trong những năm 1980, khi vùng quê Phú Mỹ còn nghèo khó, nhiều em nhỏ phải bỏ học để phụ giúp gia đình, ông day dứt nhìn cảnh học trò không thể đến trường. Từ nỗi lòng ấy, ông bắt đầu việc làm đầy nhân văn: giúp học sinh nghèo tiếp tục học chữ.

“Ban đầu tôi giúp 8 cháu,” – ông kể – “3 cháu sau này đậu đại học, có việc làm ổn định; 5 cháu còn lại tốt nghiệp cấp 3 rồi đi làm nhà máy”. Trong số đó, có em Nguyễn Văn Ẩn – người con nghèo của quê hương đã trở thành kỹ sư sau khi tốt nghiệp Đại học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh.

Không dừng lại ở vài trường hợp, hơn 40 năm qua, ông Tám Ý đã nâng bước hàng chục học trò nghèo, giúp các em vươn lên đổi đời. Nhiều em nay đã trưởng thành, có gia đình, có sự nghiệp, luôn nhớ đến ông như người thầy – người cha thứ hai âm thầm nâng đỡ.

Dù mỗi tháng có trợ cấp thương binh đủ sống, ông vẫn lao động tự lập. Năm 2005, ông tích góp mua 300m² đất ven sông để trồng cây cảnh – sở thích từ thuở nhỏ. Khi tuổi già không còn làm thuê được nữa, ông chăm chút khu vườn nhỏ, như chăm chút một phần ký ức bình yên của đời mình.

Ngoài việc giúp học trò, ông Tám Ý còn sẵn lòng hỗ trợ nhiều gia đình khó khăn trong xóm bằng tất cả tấm lòng của một người từng trải qua quá nhiều mất mát. Đến nay, ở tuổi 85, trong căn nhà tình nghĩa nhỏ đơn sơ bên sông Hàm Luông, ông vẫn ngày ngày tháo chân giả, ra sân vườn tỉa từng cây cảnh, sống một cuộc sống giản dị mà vô cùng cao đẹp.

Đối với người dân quê Phú Mỹ, ông Tám Ý giống như “Ông Bụt đời thường”, lặng lẽ chắp cánh ước mơ cho trẻ nghèo, tiếp tục lan tỏa tinh thần “tàn nhưng không phế” mà Bác Hồ từng gửi gắm. Ông tâm sự:

“Bạn bè chiến đấu của tôi người hy sinh, người bị thương. Tôi may mắn còn sống trở về. Tôi làm những điều này không phải để nổi tiếng, mà để xứng đáng với sự hy sinh của đồng đội, xứng đáng với lời dạy của Bác: ‘Thương binh tàn nhưng không phế’. Các cháu trưởng thành, trở thành người có ích cho xã hội, tôi chết cũng mãn nguyện rồi!”

Câu chuyện của ông Tám Ý không chỉ là ký ức một thời hoa lửa, mà còn là bài học sống động về nghị lực, lòng nhân ái và trách nhiệm với cộng đồng.
Một con người đã mất nhiều hơn cả thân thể trong chiến tranh, nhưng lại cho đi nhiều hơn bất cứ ai giữa thời bình.