Ông Mai Công Hương di tích Miễu Ông Bần Quỳ.

BÀI DỰ THI

THÍ SINH DỰ THI: VÕ THÚY VY

HỌC SINH LỚP: 5/2

BÀI LÀM

Di tích có tên chữ Hán là “Xá Hương Từ” (Đền Xá Hương) nhân dân địa phương thường gọi là Miễu Xá Hương hay Miễu Ông Bần Quỳ. Ngôi miếu này được dựng lên để thờ ông Mai Công Hương nguyên là Xá Sai Ty của Dinh Phiên Trấn.

Tục truyền khi Mai Công Hương tuẫn tiết những cây bần mọc ở ven sông đều quỳ xuống như tỏ lòng khâm phục nghĩa cử của ông, vì vậy ngôi miếu này còn được gọi là Miễu Ông Bần Quỳ.

Di tích tọa lạc trên bờ sông ngay điểm hợp lưu giữa hai con sông Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây thuộc Ấp Nhựt Long, Xã Vàm Cỏ, tỉnh Tây Ninh (trước đây thuộc Ấp Nhựt Long, xã Nhựt Ninh, huyện Tân Trụ, tỉnh Long An cũ), đường đến di tích bằng các ngã đường sau:

Hàng năm cứ đến chiều ngày 30 tháng 11 và ngày 1 tháng 12 âm lịch dân làng xã Nhựt Ninh (cũ) và các tỉnh, xã khác theo tục rủ nhau đến Miễu Ông Bần Quỳ mổ heo, gà cúng tế “Ông”, “Ông” ở đây là nhân vật Mai Công Hương được nhân dân dựng Miễu thờ từ những năm đầu thế kỷ 18.

Mai Công Hương người làng Cái Quao-Trà Vinh (cũ) làm Xá Sai Ty ở Dinh Phiên Trấn trong coi việc chuyên chở lương thực cho Chúa Nguyễn.

Năm Ất Dậu 1705, vua nước Cao Miên là Nặc Ông Yêm bị người em là Nặc Ông Thâm viện binh Xiêm La về đánh. Nặc Ông Yêm chạy sang Gia Định xin cầu cứu. Chúa Nguyễn Phúc Chu cho Cai Cơ Nguyên Cửu Vân thống lĩnh đại quân ở Gia Định đi đánh Nặc Ông Thâm ở Rạch Gầm.

Xá Sai Ty Mai Công Hương chỉ huy quân lính vận chuyển lương thực theo đường thủy đi sau. Đoàn thuyền của Mai Công Hương gặp phục kích, biết không thể chống cự nổi ông bèn ra lệnh đục thuyền cho chìm hết xuống sông và bản thân ông cũng tuẫn tiết để khỏi lọt vào tay giặc. Sau khi dẹp loạn Cao Miên, Triều đình xét công trạng phong ông làm “Vị quốc tử nghĩa thần” cho lập miếu thờ ở nơi ấy. Đồng thời đoạn sông ông tuẫn tiết được đổi tên là sông Xá Hương. Tục truyền từ khi Mai Công Hương tuẫn tiết trên đoạn sông này thường nổi lên những đợt sóng thần mặc dù trời không có gió.

Hiện nay ở xung quanh khu vực này có dòng họ Mai rất đông. Có người cho rằng đó là số binh lính trong đoàn vận lương do Mai Công Hương chỉ huy còn sống sót đã lên bờ lập làng xóm tại đây. Vì mến nghĩa của ông mà họ lấy họ Mai làm họ của mình.

Miễu Ông Bần Quỳ là một trong những ngôi miếu cổ nhất Nam bộ đã có từ trước năm 1747 vào đầu thế kỷ 18. Theo ông Sáu Xã ở ấp Nhựt Long thì ngày trước ông thấy ngôi miếu bằng gỗ căm xe, mái lợp ngói, nền lát gạch tàu. Miếu có 3 gian, gian trước dùng để sử dụng vào việc hát xướng mỗi khi cúng tế, gian giữa để thờ ông, gian sau là nhà để nấu nướng, toàn bộ diện tích khu vực ngôi miếu lúc đó rộng 3 công đất.

Sau đó ngôi miếu còn bị triệt hạ nhiều lần mỗi lần bị triệt hạ nhân dân lại quyên góp xây dựng lại ngôi miếu với quy mô ngày càng một nhỏ. Cho đến bây giờ chỉ còn lại 1 ngôi miếu nhỏ với hình dạng khác xa lúc ban đầu nằm trên bờ sông tại ngã ba bần quỳ xung quanh được người dân quyên góp làm bờ kè để tránh sự xâm thực của dòng nước.

Tuy nhiên lúc nước lên nước đã tràn qua sân vào trong Miếu. Bờ sông trước miếu vẫn còn vài cây bần mọc nhưng không ở tư thế quỳ nữa.

Miễu Ông Bần Quỳ, xã Nhựt Ninh, huyện Tân Trụ, tỉnh Long An (cũ), nay là xã Vàm Cỏ, tỉnh Tây Ninh nằm giữa nơi giao nhau của 2 nhánh sông Vàm Cỏ. Năm Ất Dậu (1705), khi bị giặc bao vây, chính khúc sông này, Xá Sai Ty Mai Công Hương lệnh cho đục thuyền rồi tuẫn tiết. Tương truyền những cây bần ở khu vực này đều quỳ xuống như cảm kích trước tấm lòng trung nghĩa của ông.

Cổng vào khu di tích Miễu Ông Bần Quỳ