Ông Năm Ve Chai – Tiếng Leng Keng Và Bãi Mìn Rừng Khộp
Nằm lọt thỏm trong con hẻm ngoằn ngoèo, vựa ve chai của ông Năm (71 tuổi) lúc nào cũng ngổn ngang phế liệu. Tiếng kim loại va đập vào nhau leng keng từ sáng đến tối mịt. Người đàn ông gầy gò, mặc bộ quần áo bảo hộ sờn rách, đang dùng chiếc kìm lớn cẩn thận tháo dỡ một khối động cơ cũ, phân loại từng con ốc sắt, mảng nhôm và lõi đồng. Đôi tay ông chậm rãi, tỉ mỉ và chính xác đến từng milimet. Sự cẩn trọng tột độ này không phải sinh ra từ nỗi sợ làm hỏng món phế liệu, mà là phản xạ tự nhiên của một người từng là lính công binh chuyên rà phá bom mìn tại mặt trận biên giới Tây Nam.
Cuối thập niên 70, nhiệm vụ của tiểu đội ông Năm là mở đường máu cho bộ đội chủ lực tiến lên. Kẻ thù gài mìn dày đặc, từ mìn chống tăng đến mìn lá, mìn râu tàng hình dưới lớp cỏ khô. "Tháo cái lõi đồng từ cái quạt máy hỏng này dễ ợt, sai thì cùng lắm đứt tay," ông Năm vứt đoạn dây đồng bóng loáng vào chiếc rổ nhựa, tháo găng tay lau mồ hôi trán. "Chứ ngày xưa tháo kíp nổ mìn KP2, sai một ly là thịt nát xương tan, không còn hình hài mà về với má. Có những đêm nằm rạp xuống đất, dùng mũi lê chọc từng tấc đất mùn, nghe tiếng kim loại chạm nhẹ vào nhau mà gai ốc nổi rần rần. Tim đập mạnh đến mức tưởng như chính nhịp tim của mình cũng đủ kích nổ quả mìn."
Rời quân ngũ, mang theo thính lực giảm sút nặng nề vì sức ép các vụ nổ, ông Năm dọn về xóm nhỏ này mở vựa ve chai. Ông nói ông thích cái nghề nhặt nhạnh những thứ người ta vứt đi. "Kim loại trong chiến tranh là vỏ đạn, là mảnh bom xé nát thân thể đồng bào. Tui từng phải gỡ những thứ kim loại chết chóc đó để giành giật sự sống," ông Năm trầm ngâm nhìn đống sắt vụn đang chờ đem đi tái chế. "Còn bây giờ, tui thu gom kim loại cũ hỏng để nấu lại thành cái nồi, cái chảo phục vụ bữa cơm gia đình. Tiếng kim loại va chạm leng keng thời bình nghe nó vui tai, rộn rã, khác hẳn cái tiếng 'bíp' sắc lẹm, lạnh ngắt của kíp nổ ngày xưa. Đời cựu binh già như tui, lấy việc dọn dẹp phế liệu làm niềm vui, cũng là cách dọn dẹp lại những tàn dư khốc liệt trong tâm hồn mình."
