ÔNG NGÔ TỬ HẠ - HÀNH ĐỘNG LỊCH SỬ NĂM 1945 VÀ CÁI ÔM BIỂU TƯỢNG VỚI CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH (KỲ 2)
Đây là kỳ trọng tâm, mô tả hai hành động lịch sử làm nên tên tuổi Ngô Tử Hạ. Thứ nhất, ông đã chủ trì cuộc họp cuối cùng của Viện Dân biểu, khôn khéo "lái" hội đồng này tự giải tán và ủng hộ Việt Minh. Thứ hai, tại Quốc hội Khóa I (1946), cái ôm giữa ông (đại biểu cao tuổi nhất) và Bác Hồ đã trở thành biểu tượng bất tử của khối Đại Đoàn Kết Dân Tộc.
Tháng 8 năm 1945, không khí cách mạng sục sôi. Ngày 19/8, Việt Minh giành chính quyền ở Hà Nội. Nhưng về mặt pháp lý, chính quyền cũ (Hội đồng Tư vấn Bắc Kỳ) vẫn tồn tại.
Thời khắc này, vai trò của Cụ Ngô Tử Hạ, với tư cách là Ủy viên cao tuổi và uy tín nhất, trở nên vô cùng quan trọng. Trong cuộc họp cuối cùng của Hội đồng, khi các thành viên còn đang hoang mang, chính ông đã đứng lên, dùng lý lẽ và uy tín của mình để thuyết phục Hội đồng này làm một việc duy nhất: Ra tuyên bố tự giải tán và ủng hộ Chính phủ Cách mạng lâm thời.
Đây là một hành động "dọn đường" thiên tài, mang tính pháp lý. Nó giúp cuộc chuyển giao quyền lực diễn ra êm đẹp, hợp pháp, giảm thiểu xung đột, thể hiện sự đồng thuận của cả các nhân sĩ, trí thức thuộc "chế độ cũ".
Sự kiện làm nên huyền thoại thứ hai diễn ra vào ngày 2 tháng 3 năm 1946, tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội Khóa I. Cụ Ngô Tử Hạ, lúc này 64 tuổi, là đại biểu cao tuổi nhất được bầu vào Quốc hội.
Trong không khí trang nghiêm của buổi lễ, Chủ tịch Hồ Chí Minh, người đứng đầu Chính phủ mới, đã bước từ đài chủ tịch xuống. Bác tiến về phía Cụ Ngô Tử Hạ, hai người – một vị lãnh tụ cách mạng và một vị nhân sĩ Nho học, cả hai đều có chòm râu bạc phơ – đã ôm chầm lấy nhau trong tiếng vỗ tay vang dội.
Khoảnh khắc đó đã đi vào lịch sử. Đó không phải là cái ôm cá nhân. Đó là cái ôm giữa quá khứ và hiện tại, giữa Nho học và Cách mạng, giữa các nhà ái quốc ngoài Đảng và những người Cộng sản. Đó là hình ảnh trực quan, sinh động và cảm động nhất về chính sách Đại Đoàn Kết của Bác Hồ.
(Còn tiếp...)
