Ông ngoại – Chiến tranh Tây Nam và những ngày cuối năm
Trải qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, những người lính Việt Nam – dù già trẻ, gái trai – đã xung phong ra trận, đánh đổi bằng xương máu và tuổi thanh xuân để lấy lại độc lập, hòa bình. Lớn lên bằng những câu chuyện ông bà kể, có một nhân vật làm tôi nhớ mãi: ông ngoại tôi – một người đội trưởng tổ sửa chữa, lái xe đầy dũng cảm trong chiến tranh biên giới Tây Nam.
Cuối năm 1978, đáp ứng lời kêu gọi của Mặt trận Đoàn kết dân tộc cứu nước Campuchia, lực lượng Quân tình nguyện Việt Nam phối hợp với lực lượng vũ trang Campuchia mở cuộc phản công, đẩy quân Pol Pot vào vùng núi sâu. Ông ngoại tôi đã xung phong tham gia. Ngày 7/1/1979, thủ đô Phnôm Pênh được giải phóng. Nhưng tàn quân Pol Pot tiếp tục gây hấn, cướp bóc, giết hại dân thường Việt Nam – hơn 5.230 người bị giết, gần 5.000 bị thương, hơn 20.000 bị bắt cóc.
Gần tết Canh Thân 1980, trên đường lái xe rút quân về đơn vị để đón năm mới cùng vợ con, ông tôi cùng đồng đội bị tàn quân Pol Pot phục kích. Chúng cho nổ bom hai bên đường rừng, cướp hết vũ khí, xe cộ, lương thực. Nhiều chiến sĩ bị thương. May mắn, ông tôi chỉ bị cướp hết quân tư trang và trở về an toàn. Nhưng sau trận đó, tai ông không còn nghe được bình thường, tinh thần cũng bị ảnh hưởng. Khi tôi còn nhỏ, chưa hiểu chiến tranh là gì. Khi tôi đủ lớn để nói “Hóa ra ông tôi đã từng là một người lính đầy dũng khí đến thế!” thì ông đã mất.
Ông được Nhà nước tặng Huân chương Chiến công hạng Ba, Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhì, Huy chương Kháng chiến hạng Nhất. Câu chuyện của ông khơi dậy trong tôi và thế hệ trẻ lòng tự hào, biết ơn. Họ cầm súng để ta được cầm bút, họ cúi đầu trong bóng tối để hôm nay ta được ngẩng cao đón bình minh. Lịch sử là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giúp ta hiểu giá trị của tự do, hòa bình, rèn luyện ý chí kiên cường, bản lĩnh, dám đương đầu thử thách.
