ÔNG NGUYỄN HỒNG QUANG - Tôi sống, nhưng không bao giờ quên những người đã ngã xuống !

Tôi đi bộ đội ngày 22 tháng 8 năm 1971. Hồi ấy còn trẻ, mới ngoài đôi mươi, nghe tiếng gọi của Tổ quốc là xếp ba lô lên đường. Tôi được đưa ra Bắc Thái huấn luyện, rồi lại chuyển sang Hà Bắc mấy tháng nữa. Huấn luyện vất vả lắm, nhưng ai cũng quyết tâm, chỉ mong sớm được vào chiến trường để góp sức giành lại độc lập.

Huấn luyện xong, đơn vị tôi được điều vào Nam chiến đấu. Suốt những năm tháng ấy, tôi tham gia nhiều trận đánh, trận nào cũng ác liệt, cũng có thương vong. Nhưng có một trận mà dù đã mấy chục năm trôi qua, tôi vẫn nhớ như mới hôm qua—trận ngày 8 tháng 10 năm 1973, ở khu vực phía Nam thị xã Kon Tum.

“Cái trận ấy… tôi không bao giờ quên được”

Hồi đó, tôi thuộc Trung đoàn 66, giữ chức Tiểu đội phó Tiểu đội đường dây – thông tin hữu tuyến. Nhiệm vụ của chúng tôi là đảm bảo thông tin, giữ liên lạc giữa các đơn vị trong chiến đấu.

Tối hôm trước trận đánh, đơn vị chúng tôi hành quân vào vị trí. Tới nơi thì tranh thủ đào hào trú ẩn tạm bợ, ai mệt đến đâu cũng cố gắng mà cuốc xẻng, vì địch pháo lúc nào cũng có thể bắn xuống.

Sáng hôm sau bắt đầu đánh lớn. Tôi được phân công ở lại trực tổng đài. Còn đồng chí Cầu, quê Hà Tĩnh, là chiến sĩ trẻ của Tiểu đoàn 24 hữu tuyến, được giao nhiệm vụ kéo dây theo khẩu cối 82 ly của Đại đội 12, Tiểu đoàn 9.

Từ tổng đài, tôi nghe phía trước súng nổ rát lắm. Pháo của ta, pháo của địch, súng bộ binh hai bên đáp trả nhau liên hồi. Tôi ngồi mà ruột nóng như lửa đốt, chỉ mong đường dây thông suốt, không trục trặc gì.

“Đồng chí Cầu gọi về… nói nhiều người bị thương”

Một lúc sau, anh Cầu gọi về. Giọng anh gấp gáp:

– “Anh Quang ơi! Nhiều người bị thương lắm!”

Nghe mà lòng tôi thắt lại. Tôi báo cáo ngay cho Tiểu đoàn. Đơn vị nhận định tình hình nguy hiểm, ra lệnh cho khẩu đội cối rút xuống ven suối tránh thương vong.

Tôi gọi lại cho anh Cầu để truyền lệnh rút quân, nhưng…

…đầu dây bên kia im lặng.
Không còn tín hiệu.
Không còn tiếng ai trả lời.

Lúc đó linh tính mách bảo tôi: “Có chuyện chẳng lành rồi.”

Tôi quay sang đồng chí Chiến – tiểu đội trưởng:

– “Anh ở lại trực máy, tôi phải xuống xem đường dây đứt hay đồng chí nó bị thương.”

Rồi tôi nhét vội vào người một quả lựu đạn Mỹ, xách thêm cái túi vải, theo đường dây chạy thục mạng xuống trận địa.

“Tôi chạy qua biết bao nhiêu xác đồng đội…”

Trên đường, cảnh tượng hiện ra trước mắt khiến tôi không bao giờ quên được.

Xác đồng đội nằm rải rác khắp nơi.
Có người nằm sấp, có người nằm ngửa, có người vẫn còn ôm súng trong tay. Mảnh pháo, đất đá, máu… hòa lẫn vào nhau.

Tôi chạy mà cứ phải nhảy qua xác người. Lúc ấy không kịp nghĩ gì nhiều, chỉ mong đến thật nhanh để tìm anh Cầu.

Khi đến gần trận địa khẩu đội cối, tôi thấy một số đồng chí bị thương đang cố chạy ra. Nhiều người ruột lòi ra ngoài, ôm bụng mà chạy loạng choạng, mặt tái mét. Tôi nhìn mà đau như cắt ruột nhưng lúc ấy không giúp được gì, đạn vẫn bắn xối xả.

Rồi tôi thấy đồng chí Cầu.

“Tôi lật đồng chí lại… mắt vẫn mở trừng trừng”

Anh Cầu nằm sấp lên chiếc máy, tay vẫn nắm chặt tổ hợp nghe. Trông như anh vừa cố liên lạc với tôi thêm một lần nữa.

Tôi chạy đến, lật anh lại.

Anh đã hy sinh.
Mắt vẫn mở trừng trừng nhìn lên trời.

Khoảnh khắc ấy… đến giờ nhắc lại tôi vẫn còn thấy rùng mình. Một chàng trai trẻ, hiền lành, mới mấy hôm trước còn cười nói với tôi, vậy mà…

Tôi nghẹn lại, nhưng không có thời gian để khóc.

“Pháo bắn xuống, tôi và đồng chí Khánh đều bị thương”

Một quả pháo của địch nổ ngay sát. Tôi thấy rát ở vai và cánh tay. Nhìn xuống áo thì thấy máu rịn ra.

Bên cạnh, đồng chí Khánh quê cùng xã tôi, la lên:

– “Anh Quang ơi… tay em đứt mất rồi!”

Tôi nhìn thì đúng là mảnh pháo chém mất một phần ngón tay của anh.

Một mảnh pháo khác găm vào ngực trái tôi, may sao bị chiếc ví trong túi áo chặn lại, nếu không chắc đã xuyên vào tim.

Dù bị thương, chúng tôi vẫn cắn răng kéo bằng được thi thể anh Cầu xuống. Địch bắn nhiều đến nỗi đất đá phủ lên người chúng tôi, phải vùng dậy mấy lần mới đi tiếp được.

“Chôn đồng chí trong vội vã… mà đau đớn lắm”

Kéo được anh Cầu đến khu an toàn, tôi chạy về tổng đài lấy cái tăng, sợi dây võng và chiếc xẻng nhỏ.

Tôi quấn đồng chí lại, rồi đào một cái hố nông—chỉ khoảng 40–50cm thôi, vì không còn thời gian, địch đang ập đến.

Tôi chôn anh Cầu trong vội vã.

Không hương.
Không khói.
Không ai đưa tiễn.
Cũng không một lời trăng trối.

Chỉ có tôi và đồng chí Khánh, đều bị thương, lặng lẽ đứng nhìn nấm đất nông ấy giữa rừng sâu Kon Tum.

Đến lúc đó, lòng tôi đau đến thắt lại. Một người lính trẻ, một đồng đội, một người em… đã nằm xuống mà sau này có lẽ không ai còn biết xương cốt ở đâu mà quy tập.

“Đơn vị phải rút… chiến trường ác liệt đến nghẹt thở”

Sau khi chôn cất tạm đồng chí Cầu, chúng tôi trở về đơn vị. Lúc ấy anh em bị thương quá nhiều, hỏa lực gần như không còn, nên cả đơn vị buộc phải rút quân.

Trận ấy hy sinh nhiều lắm. Có những khuôn mặt chỉ mấy giờ trước còn cười nói, vậy mà giờ nằm lại nơi đất khách quê người. Có những người sau này chắc chẳng bao giờ tìm được hài cốt. Nghĩ đến mà đau vô cùng.

“Cứ trừng mắt nhìn tôi…” – Nỗi ám ảnh cả đời

Trong cuộc đời chiến đấu của mình, tôi chứng kiến nhiều đồng chí hy sinh. Nhưng hình ảnh đồng chí Cầu—mắt mở trừng trừng, tay vẫn nắm lấy tổ hợp máy—là điều theo tôi cả đời, không bao giờ quên được.

Có những đêm nằm ngủ, tôi vẫn thấy gương mặt ấy.
Cái chết của một người lính trẻ, không kịp gửi lại một lời nhắn cho gia đình.
Không ai biết mộ ở đâu.
Không có một bia tên.

Chỉ có tôi là người cuối cùng thấy anh trước khi nằm xuống.

“Tôi sống, nhưng không bao giờ quên những người đã ngã xuống”

Năm 1977, tôi phục viên, trở về quê hương với thương tích trên người và những nỗi đau không bao giờ mờ trong ký ức. Nhiều người may mắn trở về như tôi, nhưng cũng nhiều người mãi mãi nằm lại nơi rừng sâu Tây Nguyên.

Những ký ức ấy không bao giờ mất đi. Nó nhắc tôi rằng hòa bình hôm nay đổi bằng máu và sinh mạng của biết bao đồng đội. Tôi sống, là để nhớ họ, để kể lại cho thế hệ sau biết rằng:

Chiến tranh khốc liệt lắm.
Sự hy sinh của những người lính trẻ năm xưa… không bao giờ được lãng quên.