Ông Nguyễn Văn Đồng - cựu chiến binh CANDVT Nghệ Tĩnh

Một thời hào hùng trên đất bạn

Khi còn bé, vào những ngày mưa, cha thường kể cho anh em chúng tôi nghe về quãng đời binh nghiệp của mình. Cha tôi thường nhắc nhiều về thời gian 10 năm tham gia nghĩa vụ quốc tế trên biên giới Campuchia. Lớn lên, tôi lại thấy những lúc gặp khó khăn nhất trong cuộc sống, cha thường tìm đến những đồng đội từng sát cánh ở chiến trường Campuchia để giãi bày, tìm sự sẻ chia.

Giờ đây, khi tuổi đã cao nhưng sau mỗi lần gặp mặt đồng đội ở “Hội Campuchia” trở về, cha tôi như khỏe ra, trẻ lại. “Hội Campuchia” mà cha tôi thường nhắc đến là nơi tập hợp của hơn 40 cựu chiến binh CANDVT Nghệ Tĩnh từng tham gia chiến đấu ở chiến trường Campuchia (1979-1989). Cựu chiến binh, Thiếu tá Nguyễn Lâm Khuê, khối 6, thị trấn Anh Sơn, Nghệ An, nguyên là Chính trị viên Đại đội 6, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 6, CANDVT làm nhiệm vụ quốc tế trên chiến trường Campuchia được bầu làm Hội trưởng. Thiếu tá Khuê là người rất gần gũi với gia đình và tôi đã quen gọi ông là bác.

Một ngày giữa tháng 7, tôi và cha đến thăm một số đồng đội từng kề vai sát cánh với ông ở chiến trường Campuchia. Khi biết tôi muốn tìm hiểu câu chuyện về lực lượng CANDVT năm xưa chiến đấu ở chiến trường Campuchia, thì bác Khuê nói như trách người đồng đội thân thiết: “Sao Đồng không kể cho cháu nghe, ông từng là Chính trị viên phó Trung đoàn 6, cũng trực tiếp chỉ huy bao nhiêu trận đánh ác liệt với quân Pôn Pốt”. Người được bác Khuê nhắc đến là Thiếu tá Nguyễn Văn Đồng, xóm 5, xã Hội Sơn, Anh Sơn, Nghệ An, nguyên Chính trị viên phó Trung đoàn 6, CANDVT chiến đấu ở chiến trường Campuchia - người cha đáng kính của tôi. Ông vẫn thế, thường rất ít nói về mình.

Qua câu chuyện giữa cha với các bác, các chú cựu chiến binh, hình ảnh những cán bộ, chiến sĩ CANDVT những năm tháng làm nhiệm vụ quốc tế trên chiến trường nước bạn được tái hiện rõ nét. Tháng 1-1979, cùng với sự giúp đỡ trực tiếp của QĐND Việt Nam, Mặt trận đoàn kết cứu quốc Campuchia đã lãnh đạo quân đội, nhân dân đánh đuổi quân Pôn Pốt, giải phóng Thủ đô Phnôm Pênh. Tuy nhiên, bọn Pôn Pốt không chấp nhận thất bại, chúng kéo quân về khu vực rừng thiêng nước độc, sát biên giới Campuchia - Thái Lan để củng cố, xây dựng lực lượng chờ cơ hội phản công. Trên đường rút quân, chúng bắt giết rất nhiều dân thường vào rừng, gây nên cảnh tang thương loạn lạc cho nhân dân nước bạn.

Đứng trước tình hình trên, tháng 2-1979, nhận lệnh của cấp trên, lực lượng CANDVT đã lựa chọn hàng ngàn cán bộ, chiến sĩ từ các tỉnh, thành xây dựng 7 trung đoàn CANDVT sang giúp bạn truy quét tàn quân Pôn Pốt trên biên giới Campuchia - Thái Lan, giải cứu đưa nhân dân từ rừng núi trở về đồng bằng và bảo vệ lãnh tụ và các cơ quan đầu não của Nhà nước Campuchia còn non trẻ. Trong đó, CANDVT Nghệ Tĩnh được điều động 120 cán bộ chủ yếu biên chế tại Đại đội 6, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 6 đóng chốt tại cao điểm 322, tỉnh Puốc Xát giáp biên giới Campuchia - Thái Lan.

Thời điểm đó, địa bàn đóng quân của các đơn vị CANDVT Việt Nam thường xuyên bị tàn quân Pôn Pốt tấn công từ nhiều phía khác nhau. “Đại đội 6 của mình đóng quân ở điểm cao 322, thuộc tuyến biên giới tỉnh Puốc Xát, xa trung tâm chỉ huy nhất. Khoảng thời gian năm 1980, gần như ngày nào cũng phải gánh chịu những trận pháo của bọn Pôn Pốt bắn vào căn cứ. Cùng với pháo, chúng thường xuyên tổ chức phục kích, giăng mìn khiến cho việc tiếp tế lương thực, nước uống, thuốc men của chúng ta gặp muôn vàn khó khăn. Cùng với bom mìn của địch, thì sốt rét cũng đã làm cho nhiều đồng đội của chúng tôi hi sinh” - Thiếu tá Đoàn Ngọc Khuê nhớ lại.

Trải qua thời gian dài, cùng với các lực lượng khác, sự chiến đấu dũng cảm, hi sinh của các đơn vị CANDVT đã giúp bạn giữ vững tuyến biên giới Campuchia - Thái Lan, đẩy lùi, tiêu diệt tàn quân Pôn Pốt ẩn nấp ở các vùng rừng thiêng nước độc; đưa người dân nước bạn từ khu vực rừng núi trở về với quê hương, xây dựng cuộc sống mới. Những chiến sĩ quân hàm xanh Việt Nam đã để lại nhiều ấn tượng đẹp trong lòng quân đội, nhân dân Campuchia. Sau này, do tổ chức có sự thay đổi nên 7 trung đoàn CANDVT chiến đấu trên đất bạn được biên chế về các đơn vị khác nhau của Quân đội