Ông Nguyễn Văn Hùng – nguyên cựu Thanh niên xung phong thuộc Đại đội 752 (C752), Tổng đội 75 TNXP Quảng Bình

Trong giai đoạn khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ (1968 – 1972), hệ thống hang động tự nhiên tại khu vực miền Tây Quảng Bình không chỉ là nơi trú ẩn mà đã trở thành những tổng kho trung chuyển vũ khí, xăng dầu khổng lồ trước khi mở cánh cửa vượt vĩ tuyến. Trong số đó, cửa động Phong Nha (huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình) là một "túi hàng mật" chiến lược được bảo vệ nghiêm ngặt. Câu chuyện của ông Nguyễn Văn Hùng – nguyên cựu Thanh niên xung phong thuộc Đại đội 752 (C752), Tổng đội 75 TNXP Quảng Bình – là một minh chứng hùng hồn cho tinh thần quả cảm ấy.Mùa hè năm 1968, giặc Mỹ mở chiến dịch tìm diệt các kho hàng dã chiến của ta dọc hệ thống đường sông. Hoàn cảnh tại cửa động Phong Nha lúc bấy giờ vô cùng ngặt nghèo: Địch liên tục dùng máy bay phản lực tọa độ ném bom sập các vách đá vôi nhằm bịt kín cửa hang, đồng thời thả dày đặc các loại bom từ trường, bom nổ chậm MK-82 ngay lối vào đường thủy độc đạo. Chỉ cần các thuyền gỗ chở đạn của ta phát ra tiếng động cơ hoặc va chạm nhẹ, toàn bộ hệ thống kho hàng mật bên trong hang sẽ bị kích nổ dây chuyền.Nhiệm vụ của ông Hùng và tổ phá bom cảm tử lúc đó là: "Còn một giây thở, còn bám trụ trận địa", phải túc trực tại cửa hang 24/24 giờ, dùng mọi biện pháp rà phá bằng tay để vô hiệu hóa các ngòi nổ chậm trước khi các đoàn thuyền vận tải thủy tiến vào nhận hàng.Đối đầu với "quái vật sắt" trong kẽ đá ngầmTrưa ngày 18 tháng 8 năm 1968, sau ba loạt ném bom rải thảm của máy bay B-52, một quả bom nổ chậm cỡ lớn lọt thỏm vào giữa một kẽ đá ngầm ngay trước cửa vách hang Phong Nha, ngập sâu dưới mặt nước khoảng 1 mét. Đáng sợ hơn, ngòi nổ định giờ của quả bom đã bị kích hoạt, phát ra những tiếng "tạch... tạch..." đều đặn, vọng lại qua vách đá nghe rợn người.Đúng lúc đó, trạm chỉ huy thông báo: Đêm nay sẽ có đoàn 15 thuyền nan chở đạn hỏa lực hạng nặng từ phà Xuân Sơn lách ngược dòng Son vào hang để cất giấu. Nếu quả bom phát nổ vào thời điểm đó, toàn bộ cửa động sẽ sập xuống, chôn vùi cả đoàn thuyền và hàng vạn tấn vũ khí bên trong.Không thể chờ đợi lực lượng công binh với khí tài chuyên dụng, ông Hùng cùng một đồng đội xung phong lặn xuống nước để gỡ bom. Dụng cụ mang theo chỉ có chiếc búa đồng nhỏ, một đoạn dây thép dẻo và lòng dũng cảm."Lúc tôi lặn xuống, nước sông Son sực mùi thuốc súng đen kịt, tầm nhìn gần như bằng không. Tôi phải dùng hai bàn tay rà nhẹ theo vách đá nhám để sờ thấy thân bom. Quả bom nóng hầm hập, nằm chêm chặt giữa hai khối đá lớn. Khi ngón tay tôi chạm vào chiếc ngòi nổ định giờ đang rung lên bần bật, tim tôi như thắt lại. Tôi biết mình chỉ cần sơ sẩy một phần triệu milimet, mọi thứ sẽ tan thành tro bụi", ông Hùng bồi hồi kể lại.Ngụp lặn liên tục dưới dòng nước xiết, thiếu oxy làm ngực đau nhói, ông Hùng kiên trì dùng tay trần gạt bỏ từng lớp cát sỏi kẹt trong khe khóa ngòi nổ. Bất chấp máy bay trinh sát địch vẫn gầm rú trên bầu trời và mảnh pháo bắn dội xuống mặt nước tung bọt trắng xóa, ông vẫn giữ đôi tay bất động, tỉ mỉ luồn đoạn dây thép vào chốt hãm, dùng chiếc búa đồng gõ nhẹ từng nhịp cực kỳ chuẩn xác để tách rời bộ phận định giờ ra khỏi khối thuốc nổ.Sau hơn một giờ đồng hồ giằng co nghẹt thở với tử thần dưới đáy sông, ông Hùng trồi lên mặt nước, tay giơ cao chiếc kíp nổ đã được vô hiệu hóa. Cửa động Phong Nha được bảo vệ nguyên vẹn. Đêm đó, đoàn thuyền chở đạn lặng lẽ cập bến, an toàn ẩn mình vào lòng hang tối mật.Người cựu binh bên di sản xanhChiến tranh khép lại, những vết thương trên vách đá Phong Nha năm xưa nay đã được chữa lành. Trải qua những thăng trầm của lịch sử và các đợt điều chỉnh địa giới hành chính của địa phương, vùng đất khói lửa năm nào nay đã trở thành trung tâm của Di sản thiên nhiên thế giới Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng.Người cựu TNXP quả cảm Nguyễn Văn Hùng năm ấy nay đã thành một ông lão râu tóc bạc phơ, đang sống những năm tháng tuổi già bình dị, an yên bên con cháu tại huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình. Hằng ngày, ông vẫn thường đứng bên bờ sông Son, nhìn những đoàn thuyền du lịch nối đuôi nhau vào hang mà lòng trào dâng niềm tự hào khôn tả.Đối với các nhà chép sử địa phương, câu chuyện phá bom của ông Hùng là một lát cắt rực rỡ về tinh thần "Gan vàng dạ ngọc" của thế hệ trẻ thời kỳ chống Mỹ. Họ đã dùng chính xương máu và sự mưu trí tột cùng để giữ vững những cung đường, những túi hàng mật vĩ tuyến, biến những hang đá mộc mạc thành những pháo đài bất khả xâm phạm, góp phần đưa con thuyền cách mạng đến ngày toàn thắng, thống nhất giang sơn.