Ông Nguyễn Văn Nuôi — Nguyên cựu chiến binh, Tiểu đội trưởng nuôi quân thuộc Trung đoàn 9, Sư đoàn 304

Để duy trì sức bền chiến đấu cho hàng vạn bộ đội chủ lực trong chiến dịch giải phóng Quảng Trị năm 1972, công tác bảo đảm bữa ăn nóng, an toàn là một yếu tố sống còn. Giữa vùng đất chốt chặn bị máy bay trinh sát OV-10 và trận địa pháo bầy của địch soi xét từng làn khói nhỏ, "bếp Hoàng Cầm" chính là một phát minh vĩ đại. Trong cuộc chiến thầm lặng bên những nồi cơm nuôi quân ấy, câu chuyện của ông Nguyễn Văn Nuôi — nguyên cựu chiến binh, Tiểu đội trưởng nuôi quân thuộc Trung đoàn 9, Sư đoàn 304 — là một biểu tượng vô cùng cảm động.

Mùa hè năm 1972, Trung đoàn 9 nhận nhiệm vụ chốt giữ và đánh chiếm các cao điểm quanh thung lũng Ba Lòng (huyện Đakrông - Cam Lộ ngày nay). Hoàn cảnh lúc bấy giờ cực kỳ ngặt nghèo: Thời tiết miền Trung nắng như đổ lửa, gió Lào thổi rát mặt, đất đá bị cày xới khô khốc. Địch liên tục lùng sục các triền đồi để tìm vị trí đóng quân của ta qua làn khói bếp. Nếu để lộ một vệt khói đen, ngay lập tức hàng chục quả bom tọa độ sẽ dội xuống. Bộ đội ta chốt giữ hào sâu cần cơm chín, nước sôi để giữ sức, nhưng việc đỏ lửa là một canh bạc bằng cả mạng sống.

Nhiệm vụ của ông Nuôi và tiểu đội nuôi quân là: Bằng mọi giá phải đào hệ thống bếp ngầm, tản khói thầm lặng dưới lòng đất, bảo đảm ngày hai bữa cơm nóng, canh ngọt chuyển tận tay ra chiến hào cho chiến sĩ trước giờ nổ súng.

Rạng sáng ngày 14 tháng 7 năm 1972, tiểu đội của ông Nuôi nhận lệnh chuẩn bị 300 vắt cơm và nước chè xanh để kịp chuyển cho các chiến sĩ đại đội 1 đang vây ép một căn cứ địch. Dưới căn hầm dã chiến bên sườn dốc Ba Lòng, ông Nuôi trực tiếp cầm xẻng đào thêm hệ thống rãnh thoát khói dài hơn 15 mét, phủ mảng lá chuối rừng và đất ẩm lên trên để lọc khói. Bếp đỏ lửa, những hạt gạo hậu phương bắt đầu tỏa mùi thơm ngọt ngào dưới lòng đất.

Đột nhiên, một tốp máy bay phản lực sà thấp, dội một loạt bom phá ngay phía đầu nguồn suối, cách vị trí bếp chưa đầy 50 mét. Sức ép của bom làm đất đá đổ sập, lấp mất 3 cửa hầm tản khói, khói bếp bị dội ngược trở lại, tràn ngập căn hầm nấu ăn, làm ông Nuôi và hai chiến sĩ sặc sụa, mắt cay xè.

Trong tình thế khẩn cấp, nếu để khói đùn thẳng lên qua cửa bếp chính, máy bay địch sẽ phát hiện ra tọa độ và trận địa sẽ bị xóa sổ.

"Lúc đó khói cay xé lòng ngực, mắt không nhìn thấy gì, tai ù đặc vì tiếng bom. Tôi biết nếu mình chạy ra ngoài thì bếp sẽ lộ, nồi cơm của anh em chiến sĩ sẽ hỏng. Tôi cởi phăng chiếc áo cao xạ đẫm mồ hôi, thấm vào vũng nước suối rồi lao vào ôm lấy miệng bếp, dùng chính thân mình và chiếc áo ướt để đè chặt, hướng làn khói độc đi theo các rãnh ngầm còn lại", ông Nuôi bồi hồi nhớ lại.

Mặc cho sức nóng của bếp lò nung đỏ và khói bụi bủa vây làm bỏng rát cả vùng ngực, ông Nuôi vẫn kiên cường bám trụ, tay cào đất sửa lại các rãnh tản khói bị sập. Nhờ sự dũng cảm và xử lý mưu trí đó, làn khói dã chiến vẫn lờ lững tan nhanh sát mặt đất, ngụy trang hoàn hảo trước mắt kẻ thù. Bữa cơm năm đó vẫn chín tới, kịp thời tiếp sức cho bộ đội giữ vững trận địa đánh bại trận càn của địch.

Sau ngày non sông thống nhất, trải qua các giai đoạn sáp nhập và tách tỉnh từ Bình Trị Thiên cũ, người cựu chiến binh nuôi quân Nguyễn Văn Nuôi quyết định ở lại gắn bó với mảnh đất miền Trung.

Hiện nay, ông đang sống những năm tháng tuổi già an yên, giản dị tại huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị — mảnh đất anh hùng nằm cận kề chiến trường Ba Lòng năm xưa, nơi ông đã dành trọn tuổi thanh xuân để giữ ấm những vắt cơm chiến hào.

Đối với các nhà chép sử quân sự, câu chuyện của ông Nuôi là minh chứng sinh động cho chân lý: Chiến thắng của một chiến dịch lớn không chỉ được quyết định bởi súng đạn, xe tăng, mà nó được nuôi dưỡng từ chính những "ngọn lửa hồng" thầm lặng dưới lòng đất của những người lính hậu cần, sẵn sàng đem cả thân mình để bảo đảm mạch sống cho đồng đội hướng về ngày toàn thắng.