ÔNG NGUYỄN VĂN TẠO – NGƯỜI ĐỔI MỚI QUÊ LÚA HƯNG YÊN

ÔNG NGUYỄN VĂN TẠO – NGƯỜI ĐỔI MỚI QUÊ LÚA HƯNG YÊN

Trong ký ức của nhiều người dân Hưng Yên – đặc biệt là vùng Khoái Châu, Yên Mỹ, Kim Động – cái tên Nguyễn Văn Tạo luôn được nhắc đến với sự kính trọng lẫn tự hào. Ông là một trong những cán bộ kiên trung của tỉnh trong thời kỳ sau chiến tranh, người đã dành cả đời cho nông nghiệp, cho đồng đất quê hương, cho sự sống còn của người nông dân.

Ông Tạo không phải là anh hùng ngoài chiến trận, cũng không phải là nhà chính trị tiếng tăm ở trung ương, nhưng ông là một người hùng thầm lặng, người đã lao xuống ruộng đồng, sống giữa bùn đất, thấu hiểu nỗi khổ của nông dân và dám đổi mới trong thời kỳ khó khăn nhất.

Ông Nguyễn Văn Tạo sinh khoảng những năm 1930 – 1932 tại một gia đình nghèo ở vùng Khoái Châu, nơi mà người ta nói “đất lắm phù sa, nhưng người nhiều gian khó”.

Tuổi thơ ông gắn với:

• Những mùa đói chồng lên mùa đói

Ngay từ nhỏ, ông Tạo đã có tính cách điềm đạm, tháo vát, khỏe mạnh và đặc biệt ham học hỏi. Cha ông thường bảo: “Tạo nó khác đám trẻ cùng làng, nó chịu khó quan sát và hỏi những điều người lớn không ai nghĩ tới.”

Những năm kháng chiến chống Pháp, dù còn trẻ, ông tham gia vận chuyển lương thực và làm giao liên cho du kích xã. Chính những năm tháng đó đã hình thành trong ông ý chí kiên định, sống liêm chính và luôn vì dân.

Sau năm 1954, hòa bình lập lại, Hưng Yên bước vào thời kỳ khôi phục kinh tế. Ông Tạo lúc ấy mới hơn 20 tuổi, được kết nạp Đảng và làm cán bộ nông nghiệp xã.

Từ những ngày đầu công tác, ông nổi bật bởi: Tinh thần làm việc không biết mệt, hiểu dân, bám dân, nghe dân nói, không ngại việc nặng, luôn đi đầu trong mọi phong trào

Người dân nhớ hoài hình ảnh ông Tạo lội bờ, vác bùn, đắp bờ vùng bờ thửa như một người nông dân thực thụ. Ông tin rằng: “Không hiểu ruộng, không hiểu nông dân thì không bao giờ lãnh đạo được sản xuất.”

Nhờ uy tín tự nhiên, ông được bầu làm Chủ nhiệm Hợp tác xã rồi Bí thư Đảng ủy xã.

Cuối những năm 1970 – 1985, nông nghiệp Việt Nam rơi vào khủng hoảng: năng suất thấp, thiếu lương thực, tình trạng bình quân cào bằng kìm hãm sản xuất. Đây là giai đoạn mà uy tín của một cán bộ địa phương rất dễ bị lung lay.

Nhưng ông Tạo chọn cách đứng về phía nông dân, dám nghĩ dám làm.

Ông là người đầu tiên ở huyện mạnh dạn đề xuất:

• Giao ruộng khoán cho hộ gia đình

Thời kỳ ấy, việc giao khoán, khoán trắng hay khoán sản phẩm còn bị xem là “chệch hướng”. Nhưng ông Tạo nhìn xa hơn: “Làm nông mà không dựa vào hộ gia đình thì suốt đời đói.”

Có thời điểm, ông bị kiểm điểm vì “tư duy không đúng đường lối”, nhưng người dân xã đã đứng ra bảo vệ ông bằng những lá đơn viết tay: “Nhờ ông Tạo, làng chúng tôi có cơm đủ ăn.”

Và thực tế chứng minh: Chỉ sau 2 – 3 vụ, năng suất lúa tăng gấp rưỡi, rồi gấp đôi. Nhiều năm liền, xã quê ông trở thành điển hình năng suất cao của tỉnh Hưng Yên.

Ông trở thành người tiên phong cho tư duy đổi mới trước khi đất nước ban hành Khoán 10 (1988).

Trong con mắt cán bộ và nhân dân, ông Tạo là mẫu cán bộ:

▪ Không nhận quà, không vòi vĩnh

▪ Không uống rượu, không lợi dụng chức quyền

▪ Tự tay ghi chép sổ ruộng đất để không xảy ra nhầm lẫn

▪ Ăn cơm với muối vừng khi đi họp, không để xã mang đồ ăn no đủ

Một lão nông kể lại: “Ông ấy ngồi họp xong là chạy ngay ra đồng xem nước, xem mạ. Ông ấy lo cho dân như lo cho nhà mình.” Dù giữ chức Bí thư xã nhiều năm, ông sống trong căn nhà cấp bốn xiêu vẹo, không có tài sản giá trị nào.

Tuổi cao, bệnh tật tìm đến. Những năm cuối đời, ông Tạo vẫn chống gậy đi kiểm tra ruộng, dặn người trẻ: “Đất còn tốt là dân còn sống, nhớ mà giữ lấy.”

Ông mất khoảng cuối những năm 1990 ,để lại nỗi thương tiếc vô hạn cho cả xã. Ngày ông mất, người dân tự nguyện lập bàn thờ tập thể tại nhà văn hóa thôn. Nhiều cụ già khóc mà nói: “Nếu không có ông Tạo, làng mình còn đói dài.”

Cuộc đời ông Nguyễn Văn Tạo là bài học lớn cho thế hệ trẻ:

▪ Dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm

▪ Hiểu dân, gắn mình với đời sống của dân

▪ Không vụ lợi, không tham quyền lực

▪ Làm việc đến hơi thở cuối cùng vì quê hương

Trong thời kỳ đất nước bước vào công nghiệp hóa – hiện đại hóa, tấm gương sống của ông chính là lời nhắc nhở thiết thực nhất:

“Muốn làm cán bộ, phải biết sống tử tế.
Muốn đổi mới, phải dám nghĩ dám làm.
Muốn có tương lai, phải bắt đầu từ đồng đất quê hương.”

Ông Nguyễn Văn Tạo không có tượng đài, không có những trận đánh oanh liệt, không có tấm huân chương hạng cao…
Nhưng ông có một di sản lớn hơn: sự tin yêu của dân, và một dấu ấn sâu đậm trong quá trình đổi mới nông nghiệp ở quê lúa Hưng Yên.

Ông là người anh hùng thầm lặng, một “cán bộ của dân” đúng nghĩa.