Ông Nguyễn Văn Viết (Thôn Bó Lù)
Nguyên là Trung đội trưởng dân quân xã Nam Mẫu. Ông là người có công lớn trong việc bảo vệ Đài Phát thanh Tiếng nói Việt Nam (VOV) khi Đài sơ tán tại khu vực hồ Ba Bể trong kháng chiến chống Pháp. Sau chiến tranh, ông được biết đến là một "pho sử sống" của vùng hồ, một người lái xuồng mẫn cán, giữ gìn những câu chuyện lịch sử cho thế hệ sau. Ông đã được trao tặng Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng và Huân chương Kháng chiến hạng Nhì.
Tiếng sóng hồ và lời thề giữ núi
- Năm xưa, khi thực dân Pháp còn lăm le đánh chiếm vùng chiến khu Việt Bắc, chàng thanh niên Tày Nguyễn Văn Viết với đôi chân thoăn thoắt và trái tim rực lửa đã đứng vào hàng ngũ dân quân. Ngày ấy, Ba Bể không chỉ là danh thắng, mà còn là "tọa độ đỏ" — nơi đặt trạm phát sóng của Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) trong những ngày sơ tán.
- Nhiệm vụ của ông Viết và đồng đội khi đó nặng nề vô cùng: Bảo vệ "tiếng nói của Tổ quốc" giữa rừng sâu. Ông kể lại, có những đêm mưa rừng tầm tã, bụng đói cồn cào nhưng mắt không dám chớp, tay không rời súng. Ông thông thuộc từng gốc cây, hốc đá ở Bó Lù như lòng bàn tay, chỉ cần một tiếng động lạ của thú rừng hay bóng dáng địch, ông đã có mặt kịp thời để báo động.
- "Cuộc chiến" giữa thời bình
- Hòa bình lập lại, ông Viết trở về với nếp nhà sàn quen thuộc. Nhưng với ông, nhiệm vụ chưa bao giờ kết thúc. Ông không cầm súng nữa, mà cầm mái chèo và cầm lấy "trách nhiệm" với lịch sử.
- Khi du lịch Ba Bể bắt đầu khởi sắc, khách phương xa tìm đến Bó Lù ngày một đông. Thay vì chỉ là một người lái xuồng đưa khách tham quan đơn thuần, ông Viết trở thành một "pho sử sống". Trên chiếc xuồng nhỏ lướt đi giữa lòng hồ mênh mông, giọng nói trầm ấm của ông vang lên, kể cho du khách nghe về những ngày đêm bảo vệ Đài phát thanh, về sự hy sinh của đồng đội và vẻ đẹp của tâm hồn người Tày.
Ông tâm niệm:
- "Giữ rừng, giữ hồ không chỉ là giữ cái kế sinh nhai, mà là giữ lấy cái gốc của cha ông để lại. Nếu mình không kể, con cháu sau này sẽ quên mất vùng đất này đã kiên cường thế nào."
- Tấm gương sáng bên bờ Bó Lù
- Dù tuổi đã cao, nhận được Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng, nhưng ông Viết chưa bao giờ nghỉ ngơi. Hình ảnh ông cụ với nụ cười hiền hậu, dáng đi nhanh nhẹn vẫn thường xuyên xuất hiện trong các buổi họp bản, nhắc nhở thanh niên không được phá rừng, phải học cách làm du lịch tử tế, chân phương.
- Người dân xã Nam Mẫu vẫn truyền tai nhau rằng: Muốn hiểu về cái "hồn" của Ba Bể, hãy đến gặp ông Viết ở Bó Lù. Bởi ở ông, người ta thấy được sự giao thoa tuyệt vời giữa khí chất của một người lính kháng chiến và sự đôn hậu của một người con vùng sơn cước.
