"Ông Phật chế tạo vũ khí" đối đầu với B-52

Trần Đại Nghĩa sinh ngày 13 tháng 9 năm 1913, quê ở tỉnh Vĩnh Long, xuất thân từ một gia đình nghèo. Sau khi học xong bậc trung học tại Sài Gòn, năm 1935 ông sang Pháp du học đại học, theo đuổi cả ba ngành kỹ sư cầu cống, kỹ sư điện và kỹ sư hàng không, đồng thời tự nghiên cứu thêm về kỹ thuật chế tạo vũ khí, một sự chuẩn bị âm thầm nhưng có tầm nhìn xa cho những cống hiến sau này của ông đối với đất nước.

Sau những thành công trong việc chế tạo bazoka và các loại vũ khí khác phục vụ kháng chiến chống Pháp, năm 1948 ông được phong quân hàm Thiếu tướng, và năm 1949 được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Trong kháng chiến chống Mỹ, để đối phó với máy bay ném bom chiến lược B-52, Trần Đại Nghĩa cùng các cộng sự đã nghiên cứu, tìm ra kỹ thuật chống nhiễu đối với tên lửa SAM-2, đồng thời cải tiến để nâng độ cao hoạt động của loại tên lửa này. Ông còn tham gia nghiên cứu sử dụng nhiều loại vũ khí phòng không khác, góp phần vào công tác phá hệ thống thủy lôi của địch và chế tạo trang thiết bị cho Bộ đội Đặc công.

Với những cống hiến bền bỉ trải dài qua cả hai cuộc kháng chiến, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã gọi ông là "ông Phật chế tạo vũ khí". Sau khi cuộc kháng chiến chống Pháp thắng lợi, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều cương vị như Chủ nhiệm Ủy ban Xây dựng cơ bản Nhà nước, Ủy ban Khoa học kỹ thuật Nhà nước, và Viện trưởng Viện Khoa học Việt Nam, cống hiến cho sự nghiệp phát triển khoa học kỹ thuật của đất nước, cho đến khi ông qua đời vào ngày 9 tháng 8 năm 1997.