Ông Phùng Sinh Viên

qua lời kể của con cháu**

Chúng tôi – những đứa cháu lớn lên trong thời bình – chỉ biết chiến tranh qua sách vở. Nhưng mỗi lần quây quần bên hiên nhà, trời vừa sẩm tối, ông Phùng Vinh Viên lại ngồi trên chiếc ghế gỗ cũ, chậm rãi kể cho chúng tôi nghe về những năm tháng ông đã đi qua. Những câu chuyện ấy, đối với chúng tôi, không chỉ là lịch sử, mà còn là ký ức sống động của gia đình.

Tuổi trẻ rời quê

Ông sinh ngày 27 tháng 2 năm 1964, ở một vùng quê hiền hòa bên dòng Kỳ Cùng. Khi kể đến tuổi 21 của mình – năm 1985 – ông thường cười hiền và nói:

“Ngày đó, trẻ lắm. Nhưng nghe tin biên giới phía Bắc còn tiếng súng, mình chỉ nghĩ đơn giản: đất nước gọi thì mình đi.”

Và thế là ông khoác ba lô lên đường. Bà nội bảo, ngày tiễn ông đi, bà chỉ dặn một câu: “Đi thì nhớ quay về, đừng để mẹ già bơ vơ.”

Những năm trong “túi lửa”

Ông kể, những năm 1985–1987 là những tháng ngày mà người lính trẻ Viên phải học cách sống giữa lằn ranh sinh tử. Tại mặt trận Vị Xuyên, nơi núi rừng mù sương, ông cùng đồng đội đào hầm hào, giữ chốt giữa pháo bầy từ bên kia biên giới.

Có lần một đứa cháu hỏi:
— “Ông có sợ không?”
Ông im lặng một lúc rồi đáp:
— “Ai mà chẳng sợ cháu. Nhưng nhìn đồng đội bên cạnh, sợ cũng phải đứng.”

Trận đánh khiến ông thay đổi cả cuộc đời

Ông hay kể nhất là trận mùa đông năm 1986. Đó là trận pháo kích dữ dội khiến cả điểm cao rung chuyển. Ông bị mảnh pháo sượt qua vai, nhưng vẫn lao ra cứu một đồng đội bị đất đá vùi lấp.

Khi kể đến đây, mắt ông bao giờ cũng rơm rớm:

“Chú Hòa ấy… người tao kéo ra được. Nhưng mấy giờ sau, chú không qua khỏi. Tao mang cái ám ảnh đó cả đời.”

Chúng tôi lặng người, còn bà chỉ lặng lẽ đặt tay lên vai ông.

Năm 1987 – rời mặt trận

Đến năm 1987, khi nhiệm vụ ổn định và chiến sự giảm bớt, đơn vị ông rút khỏi một số điểm cao. Trước khi rời Vị Xuyên, ông đứng nhìn những ngọn núi chìm trong mây mù mà thầm hứa sẽ sống sao cho xứng với những người đã nằm lại.

“Cả tuổi trẻ gửi lại trên núi,” ông nói. “Chỉ mang về vài vết sẹo và nắm đất trong balo.”

Nắm đất ấy ông vẫn giữ, trong một chiếc túi nhỏ đặt cạnh bàn thờ.

Ký ức sống cùng con cháu

Chúng tôi lớn lên trong những buổi chiều nghe ông kể chuyện. Có lúc ông cười, nhớ lại những phút nghịch ngợm của lính trẻ. Có lúc ông trầm ngâm, nhắc tên từng đồng đội như sợ họ bị thời gian lãng quên.

Và mỗi lần có đứa cháu hỏi:
— “Ông đi chiến tranh để làm gì ạ?”
Ông luôn đáp bằng giọng ấm nhưng chắc nịch:
— “Để tụi cháu được sống trong yên bình như bây giờ.”

Di sản để lại cho thế hệ sau

Với chúng tôi, ông không chỉ là người ông hiền lành thích uống trà nóng buổi sáng. Ông là chứng nhân của một thời kỳ đầy máu và nước mắt; là người đã gửi gắm tuổi trẻ của mình nơi biên cương để đổi lấy bình yên cho gia đình, cho đất nước.

Và câu chuyện của ông – của người lính Phùng Vinh Viên sinh ngày 27/2/1964, chiến đấu từ năm 1985 đến 1987 – sẽ luôn được truyền lại, để thế hệ sau hiểu rằng:
Hòa bình không phải tự nhiên mà có.