Ông Trần Văn Thanh (75 tuổi, ở Nghệ An) điều khiển xe máy vượt qua quãng đường gần 1300km để có mặt tại lễ diễu binh kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phòng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/2025)

Trong cuộc sống thời bình, cựu chiến binh tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực. Nhiều người sau khi rời quân ngũ đã lập nghiệp bằng đôi bàn tay và quyết tâm thép của mình. Không ít người gây dựng trang trại, doanh nghiệp sản xuất, mô hình kinh tế mới, tạo công ăn việc làm cho người dân địa phương. Họ trở thành tấm gương sáng trong phong trào xóa đói giảm nghèo, chống lãng phí, chống tiêu cực, góp phần vào sự phát triển bền vững của quê hương. Những thành công đó không phải nhờ may mắn, mà nhờ ý chí kiên định và khả năng vượt khó đã được tôi luyện từ chiến trường. Ở nhiều xóm làng, mỗi khi nhắc đến những người làm kinh tế giỏi, người ta luôn nhớ đến những cựu chiến binh giản dị nhưng mạnh mẽ, dám nghĩ dám làm, đi đầu trong công cuộc đổi mới.

Không chỉ đóng góp về kinh tế, cựu chiến binh Việt Nam còn là lực lượng quan trọng trong giữ gìn an ninh cơ sở và xây dựng đời sống cộng đồng. Với uy tín tự nhiên và kinh nghiệm sống dày dặn, họ tham gia các tổ hòa giải, tổ tự quản, tham gia vận động người dân chấp hành pháp luật, giữ gìn trật tự địa phương. Hình ảnh những người cựu chiến binh già tóc bạc nhưng vẫn từng ngày đi vận động thanh niên tránh xa tệ nạn xã hội, hướng dẫn người dân thực hiện chính sách pháp luật, đứng ra hòa giải khi gia đình láng giềng mâu thuẫn… đã trở nên quen thuộc và rất đáng trân trọng. Trong những công việc đó, họ không chỉ hành động bằng trách nhiệm, mà còn bằng uy tín của một con người từng vào sinh ra tử, từng đặt tính mạng vào sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Uy tín ấy là thứ không gì có thể thay thế.

Một đóng góp đặc biệt của cựu chiến binh Việt Nam chính là những người truyền lửa, phẩm chất đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ. Ở các trường học, cơ quan, đơn vị, những buổi nói chuyện của cựu chiến binh luôn là những giờ phút lắng đọng và truyền cảm hứng. Không hoa mỹ, không sách vở, họ chỉ kể lại những điều từng trải qua: băng rừng vượt núi, chịu đói chịu rét, bom nổ ngay bên cạnh, đồng đội hi sinh trong gang tấc… Nhưng chính những câu chuyện ấy, với sự chân thật và cảm xúc đặc biệt, đã khiến lớp trẻ thêm trân trọng quá khứ, thêm yêu hòa bình và thêm ý thức về trách nhiệm của mình đối với đất nước.

Những ngày gần đây, khi bộ phim Mưa đỏ được chiếu rộng rãi, rất nhiều người, đặc biệt là người trẻ đã xúc động mạnh khi thấy những hình ảnh tái hiện chiến tranh khốc liệt trên màn ảnh. Bộ phim như một cuốn nhật ký bằng hình ảnh về những tháng năm mà cựu chiến binh ngày nay chính là nhân vật thật. Những cảnh chiến đấu gay cấn, những khoảnh khắc sinh tử, cảnh bộ đội ngâm mình trong bùn đất, ôm nhau vượt qua thương vong, chia sẻ từng ngụm nước giữa chiến trường… khiến khán giả không khỏi nghẹn lòng. Mưa đỏ không chỉ thành công về nghệ thuật mà còn mang giá trị nhân văn lớn lao: gợi nhắc và tri ân những hi sinh không thể đo đếm của lớp cha anh. Có những bạn trẻ đã chia sẻ rằng trước đây chỉ biết chiến tranh qua sách giáo khoa, nhưng sau khi xem phim, họ mới thật sự cảm nhận được nỗi đau, sự mất mát và sự kiêu hãnh mà cựu chiến binh đã trải qua. Bộ phim đã khơi dậy lòng biết ơn sâu sắc của người xem và làm sống lại những cảm xúc thiêng liêng đối với thế hệ đi trước.

Khi nghĩ đến cựu chiến binh, người ta thường nghĩ đến những người đàn ông tóc bạc, dáng đi chậm rãi, gương mặt trầm tư. Nhưng đằng sau dáng vẻ đó là cả một thời trai trẻ sôi nổi, là ký ức của tiếng bom đạn, của những đêm hành quân không ngủ, của nước mắt tiễn đồng đội ngã xuống. Nhiều cựu chiến binh mang trên mình thương tật suốt đời, nhiều người mang trong trái tim nỗi đau mất đồng đội, mất người thân không bao giờ nguôi. Thế nhưng, sau tất cả, họ vẫn sống bình dị, hiền hòa, vẫn chăm lo cho gia đình, cống hiến cho xã hội, và không bao giờ kể công hay đòi hỏi.

Thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay, khi nhìn về cựu chiến binh, luôn cảm nhận được một niềm kính trọng lớn lao. Lòng tri ân không chỉ thể hiện bằng những cái bắt tay, những buổi thăm hỏi hay những bó hoa dịp lễ, mà còn bằng ý thức sống có trách nhiệm, sống có lý tưởng và không quên quá khứ.

Trong dòng chảy thời gian, chiến tranh có thể lùi xa, nhưng cựu chiến binh Việt Nam vẫn luôn hiện diện như những cột mốc lịch sử sống động. Họ nhắc nhở chúng ta về giá trị của hòa bình, về trách nhiệm giữ gìn độc lập dân tộc, và về sức mạnh của ý chí con người. Ngày 06/12 vì vậy không đơn thuần là một ngày kỷ niệm, mà là dịp để toàn xã hội nhìn lại, trân trọng và biết ơn sâu sắc những con người đã đi qua chiến tranh với tất cả lòng quả cảm. Họ là biểu tượng bất diệt của tinh thần Việt Nam, là cầu nối đưa những giá trị truyền thống đi tiếp sang những thế hệ hôm nay và mai sau.

Nhìn vào họ, ta hiểu rằng lịch sử không nằm trên giấy, lịch sử đang ở ngay trước mặt ta, đang sống, đang thở cùng ta. Và mỗi ngày sống trong hòa bình, ta càng biết ơn những cựu chiến binh – những người đã làm nên lịch sử bằng tất cả trái tim và cuộc đời mình./.