ông Triệu Ngọc Cẩn

Không bắt đầu bằng những chiến công hay trận đánh, ông Triệu Ngọc Cẩn – người con của Quỳnh Lâu – thường kể về những điều rất giản dị nhưng lại là thử thách lớn nhất đối với người lính: những khó khăn trong cuộc sống hằng ngày nơi quân ngũ. Ông nói, điều khó khăn đầu tiên không phải là bom đạn, mà là… nỗi nhớ nhà. Những ngày đầu nhập ngũ, từ một người quen sống gần gia đình, nay phải xa quê, xa cha mẹ, mọi thứ đều trở nên lạ lẫm. “Đêm nằm nghe tiếng côn trùng mà nhớ nhà đến mất ngủ,” ông cười hiền khi nhắc lại. Rồi đến những ngày huấn luyện vất vả. Dậy từ tinh mơ, tập luyện dưới nắng gắt, có khi mưa dầm vẫn phải hành quân. Đôi chân phồng rộp, vai trĩu nặng ba lô, nhưng không ai được phép bỏ cuộc. Ông kể:
“Có hôm mệt rã rời, chỉ muốn ngồi xuống nghỉ, nhưng nhìn anh em vẫn đi, mình cũng phải cố mà đi tiếp.” Khó khăn nữa là sự thiếu thốn. Những bữa cơm đơn sơ, có khi chỉ là rau rừng, nước suối; những đêm ngủ giữa rừng sâu, không chăn ấm, không giường chiếu. Nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, tình đồng đội lại trở nên quý giá hơn bao giờ hết. Họ chia nhau từng ngụm nước, từng miếng ăn, nhường nhau chỗ nằm khô ráo. Ông Cẩn nhớ nhất là những lần hành quân dài ngày. Có khi đi liên tục nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày, vượt qua đồi núi, suối sâu. Có lúc đói, lúc khát, nhưng vẫn phải giữ vững tinh thần.
“Người lính lúc đó không chỉ cần sức khỏe, mà cần cả ý chí,” ông nói. Những khó khăn ấy không làm ông chùn bước, mà ngược lại, đã rèn luyện ông trở nên mạnh mẽ hơn. Từ một chàng trai bình thường, ông học được cách chịu đựng, biết sống kỷ luật và biết đặt tập thể lên trên bản thân. Khi kể lại với thế hệ trẻ, ông không nhấn mạnh vào gian khổ để than vãn, mà để nhắc nhở:
“Các cháu bây giờ có điều kiện tốt hơn rất nhiều. Hãy biết cố gắng, vì những khó khăn trong cuộc sống cũng chính là cách để mình trưởng thành.” Câu chuyện của ông Triệu Ngọc Cẩn không ồn ào, không kịch tính, nhưng lại chân thật và gần gũi. Đó là những khó khăn rất đời thường của người lính – những điều đã góp phần làm nên bản lĩnh và ý chí của cả một thế hệ đi qua chiến tranh.