Ông Trương Thế Hùng tháo gỡ thành công quả thủy lôi MK-32 đầu tiên
Muốn rà phá thủy lôi, bom từ trường hiệu quả, yêu cầu bắt buộc là phải hiểu nguyên lý hoạt động của các loại ngòi nổ. Đêm 26/2/1967, công binh địa phương vớt được hai quả thủy lôi còn nguyên vẹn ở bãi sông gần bến phà Gianh. Tổ công tác của Đội 8 gồm Trương Thế Hùng (Đại đội phó kỹ thuật), Trần Thanh Hoài và Đào Kỳ lập tức có mặt.
Ông Hùng từng sang Trung Quốc học về nguyên lý cấu tạo, tính năng kỹ thuật của thủy lôi nên nhanh chóng xác định đây là loại vũ khí tối tân của Mỹ, đặc biệt nguy hiểm do có cảm ứng từ, nhưng hoàn toàn có thể tháo rời từng bộ phận. Đối mặt với tử thần, lại không có công cụ chuyên dụng, ba người hội ý rồi quyết định chỉ một người vào tháo ngòi, hai người còn lại ẩn nấp để tránh thương vong toàn bộ nếu xảy ra sự cố.
Ông Hùng vào đầu tiên, dùng cờ lê, mỏ lết để tháo quả thủy lôi MK-52. Sau khoảng hai giờ căng thẳng, có lúc tưởng như bế tắc, hệ thống ngòi nổ được tháo khỏi khối thuốc nổ nặng ba tạ. Ngay sau đó, quả thủy lôi thứ hai MK-50 cũng được giải mã an toàn và đưa về Hải Phòng nghiên cứu. Đây là lần đầu tiên bộ đội tháo gỡ thành công thủy lôi hiện đại của Mỹ để nắm bắt nguyên lý vận hành.
Ông Trương Thế Hùng tháo gỡ thành công quả thủy lôi MK-32 đầu tiên. Ảnh: Tư liệu tại Bảo tàng Hải quân
Từ dữ liệu tháo gỡ thực tế, cán bộ kỹ thuật Hải quân phối hợp với Xưởng 46 và Xưởng 56 nghiên cứu, chế tạo thành công thiết bị rà phá phóng từ HDL-9 (Hải quân diệt lôi-9) lắp động cơ đẩy, kéo bằng xuồng cao su để kích nổ từ xa. Đêm 30/1/1968, HDL-9 thử nghiệm, kích nổ 9 quả bom từ trường trên sông Tam Bạc và 8 quả tại phà Tiên Cựu, phà Khuể.
Thành công này mở đường cho việc sản xuất hàng loạt thiết bị phóng từ HT-5, HT-6, máy phóng từ 311 và 480 tại các nhà máy đóng tàu, cơ khí miền Bắc.
Thống kê của Quân chủng Hải quân, đến ngày 31/10/1968 khi tổng thống Mỹ tuyên bố chấm dứt ném bom miền Bắc đợt 1, các lực lượng đã rà phá 8.851 quả thủy lôi và bom từ trường (tháo sống 134 quả, đặt bộc phá hủy 1.236 quả, dùng thiết bị phóng từ kích nổ 7.481 quả). Chỉ hai ngày sau khi Mỹ dừng đánh phá, các luồng hàng hải vào cảng Bến Thủy, sông Gianh, Đồng Hới được thông hoàn toàn.
