Ông Tư Đồng – Bầy Vịt Chạy Đồng Và Cuộc Hành Quân Mùa Khô

Khung cảnh những cánh đồng lúa ở ngoại ô Long Châu sau vụ gặt chỉ còn lại những gốc rạ trơ trụi vàng óng. Trên khoảng không gian mênh mông ấy, ông Tư (68 tuổi) đầu đội nón lá cời, tay cầm cây sào dài buộc túm nilon lùa đàn vịt chạy đồng hàng ngàn con kêu cạp cạp vang cả góc trời. Công việc chăn vịt chạy đồng đòi hỏi người nông dân phải sống du mục, rày đây mai đó, dựng lều bạt ngủ giữa đồng không mông quạnh, phơi mình dưới sương nắng. Một công việc nhọc nhằn, cô độc, nhưng lại rất đỗi quen thuộc với ông Tư, bởi ông từng là lính bộ binh thuộc một tiểu đoàn chủ lực, từng trải qua những cuộc hành quân dài dằng dặc trên đất Campuchia rực lửa.

Cuối thập niên 70, ông Tư khoác ba lô lên đường sang nước bạn làm nghĩa vụ quốc tế. Ký ức tuổi trẻ của ông không có những giảng đường hay công viên rợp bóng mát, mà là những cuộc hành quân không ngừng nghỉ qua những cánh đồng khô cằn, nứt nẻ, những cánh rừng khộp rụng lá cạn kiệt nước uống. "Chăn bầy vịt chạy đồng tuy cực, nhưng mình chủ động được thời gian, mệt thì nghỉ, khát thì có bình nước trà đá mang theo. Còn hành quân đánh giặc ngày xưa, nó khốc liệt hơn gấp ngàn lần," ông Tư cắm cây sào xuống đất rạ, ngồi xổm xuống hút điếu thuốc rê. "Có những trận hành quân truy quét tàn quân Pôn Pốt kéo dài hàng tuần lễ. Băng qua những cánh đồng trống, nắng đổ lửa trên đầu, chân rộp lên tứa máu vì gai góc. Khát đến mức phải bóp bùn ở những vũng nước trâu đầm để vắt lấy từng giọt nước đục ngầu thấm giọng. Đồng đội ngã xuống vì kiệt sức, vì mìn, nhưng đội hình vẫn phải tiến lên không được phép dừng lại."

Giải ngũ trở về, ông Tư gắn bó với nghề chăn vịt chạy đồng. Cái nghề rong ruổi rày đây mai đó phù hợp với bản tính quen xê dịch của người lính bộ binh. Cánh đồng lúa quê hương dẫu bao la bát ngát, nhưng lại mang đến cho ông cảm giác an toàn, tĩnh tại tuyệt đối. "Nhiều đêm dựng lều bạt ngủ ngoài đồng, gió thổi lồng lộng, tui nằm nhìn lên bầu trời đầy sao mà nhớ anh em đồng đội cũ. Họ đã mãi mãi nằm lại ở những cánh đồng xa lạ bên kia biên giới. Tui may mắn được trở về, được dạo bước trên cánh đồng quê mình, dẫu có lấm bùn, dẫu có nhọc nhằn mưu sinh, nhưng đó là thứ tự do vô giá. Mỗi bước chân tui đi bây giờ là bước chân của người nông dân no ấm, không còn mang theo sự chết chóc và hiểm nguy," ông Tư đứng dậy, vung cây sào lùa bầy vịt đang tản mát gom lại, tiếng cạp cạp rộn rã hòa quyện vào buổi chiều tà rực rỡ của vùng đồng bằng.