Ông Tư Lác – Sợi Lác Dẻo Dai Và Chuỗi Ngày Ngục Tù Phú Quốc

Dưới tán cây mận rợp bóng mát, ông Tư Lác (74 tuổi) ngồi vắt chéo chân trên nền gạch tàu, hai tay nhịp nhàng luồn từng sợi lác xanh, đỏ, vàng vào khung dệt chiếu cộc cạch. Âm thanh lách cách của chiếc thoi đưa đều đặn, tỉ mẩn dệt nên những tấm chiếu hoa rực rỡ mang nét đặc trưng của vùng đồng bằng sông Cửu Long. Dáng vẻ gầy gò, lưng còng sập xuống và bước đi tập tễnh của ông là vết tích của những trận đòn roi tra tấn tàn bạo. Người thợ dệt chiếu hiền lành, kiệm lời này từng là cựu tù chính trị tại "địa ngục trần gian" – nhà tù Phú Quốc thời chống Mỹ.

Là cơ sở hoạt động nội thành bị lộ năm 1969, ông Tư bị địch bắt và đày ra đảo Phú Quốc. Tại đây, ông đã nếm trải những đòn tra tấn man rợ nhất: đóng đinh vào kẽ tay, lộn vỉ sắt, phơi nắng trên nền kẽm gai. "Sợi lác này nhìn mỏng manh vậy chứ dẻo dai lắm, bẻ gập lại cũng không gãy. Giống hệt sức chịu đựng của anh em tù chính trị tụi tui ngày đó," ông Tư kéo mạnh thanh dập chiếu, ép chặt những sợi lác vào nhau. "Địch dùng đủ cực hình để moi thông tin, để bắt tụi tui chiêu hồi. Đau đớn thể xác đến tận cùng, có người không chịu nổi đã tự cắn lưỡi tự sát để bảo toàn khí tiết. Nhưng tụi tui động viên nhau, cắn răng chịu đựng, lấy tình đồng chí làm điểm tựa để sống sót trở về. Mạng tui giữ được đến hôm nay là nhờ anh em chia nhau từng hớp nước rỉ ra từ vách đá xà lim."

Ngày được trao trả tù binh, ông Tư mang thân hình tàn tạ, đầy thương tích trở về Vĩnh Long. Cơ thể mang đầy bệnh tật, không thể làm những công việc nặng nhọc, ông theo học nghề dệt chiếu lác truyền thống. Việc dệt chiếu đòi hỏi sự kiên nhẫn, tĩnh tâm, giúp ông xoa dịu đi những cơn ác mộng về đòn roi tra tấn vẫn thường dội về mỗi khi trái gió trở trời. "Dệt một tấm chiếu cũng như đan kết lại cuộc đời mình sau cơn bão lớn vậy cháu ạ. Quá khứ dù có đen tối, đau thương đến mấy thì hiện tại vẫn phải cố gắng đan cài những sợi màu rực rỡ, tươi sáng nhất. Ngồi dệt chiếu ở quê nhà, nghe tiếng chim hót trên cành, tui thấy mình là người may mắn nhất thế gian. Những người bạn tù của tui đã nằm lại ngoài đảo xa, họ nhường sự sống và tương lai bình yên này lại cho tui," ông Tư vuốt ve bề mặt tấm chiếu hoa phẳng phiu, ánh mắt rưng rưng nhìn về phía rặng dừa nước đang đong đưa trước gió.