ÔNG ÚT KÌ - NGƯỜI DU KÍCH GIỮ CỜ ĐẢNG 14 NĂM DƯỚI HẦM BÍ MẬT
Đó là ông Út Kỳ ở ấp 7A, xã Vị Thanh cũ, nay là xã Vị Thanh 1, thành phố Cần Thơ. Ông tên thật là Trần Văn Kỳ, sinh năm 1933, bà con gọi là ông Út Kỳ giữ cờ. Xã Vị Thanh 1 của chúng em mới được thành lập ngày 1/7/2025 trên cơ sở sáp nhập ba xã Vị Đông, Vị Bình, Vị Thanh của huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang cũ, nằm ven kinh Xà No, là vùng căn cứ lõm nhưng cũng là vùng địch kiểm soát gắt gao. Năm 1960, ông Út Kỳ khi đó là Bí thư Chi bộ xã Vị Thanh. Khi Ngô Đình Diệm ban hành Luật 10/59, lê máy chém khắp miền Nam, Chi bộ xã bị vỡ, nhiều đảng viên bị bắt. Trước khi bị bắt, Bí thư Huyện ủy đã giao cho ông Út Kỳ giữ lá cờ Đảng duy nhất của xã. Đó là lá cờ đỏ búa liềm được may bằng vải dù, do một cơ sở ở Cần Thơ bí mật gửi về. Ông Út Kỳ đã mang lá cờ về nhà, đào một cái hầm bí mật sâu 2 mét dưới gốc cây xoài sau vườn, cho lá cờ vào một cái hũ sành, bọc ni lông, rồi chôn xuống hầm. Miệng hầm được ngụy trang bằng một đống rơm. Suốt 14 năm ròng rã từ năm 1960 đến năm 1974, dù địch đóng bốt ngay đầu ấp, dù nhà ông bị khám xét hơn 20 lần, ông Út Kỳ vẫn một mình giữ bí mật về lá cờ Đảng. Vợ con ông cũng không hề biết. Mỗi đêm 30 Tết, ông lại một mình ra hầm bí mật, mở hũ sành ra, lau lá cờ, rồi lại chôn lại. Ông nói: "Còn lá cờ Đảng là còn cách mạng, còn niềm tin". Năm 1969, địch nghi ngờ ông là Việt Cộng nằm vùng, chúng bắt ông về bốt Vị Thanh, tra tấn 7 ngày đêm, dùng búa đập vào 2 đầu gối của ông, làm ông bị tật ở chân đến nay vẫn đi cà nhắc. Nhưng ông nhất quyết không khai ra nơi giấu cờ. Chúng không tìm được bằng chứng, phải thả ông. Đến ngày 30/4/1975, khi nghe tin giải phóng trên chiếc radio cũ, ông Út Kỳ đã chống gậy, cà nhắc ra vườn, đào hũ sành lên, lấy lá cờ Đảng đã giữ 14 năm ra, chạy ra giữa sân làng và giương cao lên. Lá cờ vẫn còn đỏ thắm, búa liềm vẫn còn vàng tươi, dù đã chôn dưới đất 14 năm. Bà con trong ấp đã khóc òa khi nhìn thấy lá cờ ấy. Sau giải phóng, lá cờ Đảng ấy đã được ông Út Kỳ
BÀI 20: ÔNG ÚT KỲ - NGƯỜI DU KÍCH GIỮ CỜ ĐẢNG 14 NĂM DƯỚI HẦM BÍ MẬT
Đó là ông Út Kỳ ở ấp 7A, xã Vị Thanh cũ, nay là xã Vị Thanh 1, thành phố Cần Thơ.
Ông tên thật là Trần Văn Kỳ, sinh năm 1933, bà con gọi là ông Út Kỳ giữ cờ. Xã Vị Thanh 1 của chúng em mới được thành lập ngày 1/7/2025 trên cơ sở sáp nhập ba xã Vị Đông, Vị Bình, Vị Thanh của huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang cũ, nằm ven kinh Xà No, là vùng căn cứ lõm nhưng cũng là vùng địch kiểm soát gắt gao.
Năm 1960, ông Út Kỳ khi đó là Bí thư Chi bộ xã Vị Thanh. Khi Ngô Đình Diệm ban hành Luật 10/59, lê máy chém khắp miền Nam, Chi bộ xã bị vỡ, nhiều đảng viên bị bắt. Trước khi bị bắt, Bí thư Huyện ủy đã giao cho ông Út Kỳ giữ lá cờ Đảng duy nhất của xã. Đó là lá cờ đỏ búa liềm được may bằng vải dù, do một cơ sở ở Cần Thơ bí mật gửi về.
Ông Út Kỳ đã mang lá cờ về nhà, đào một cái hầm bí mật sâu 2 mét dưới gốc cây xoài sau vườn, cho lá cờ vào một cái hũ sành, bọc ni lông, rồi chôn xuống hầm. Miệng hầm được ngụy trang bằng một đống rơm.
Suốt 14 năm ròng rã từ năm 1960 đến năm 1974, dù địch đóng bốt ngay đầu ấp, dù nhà ông bị khám xét hơn 20 lần, ông Út Kỳ vẫn một mình giữ bí mật về lá cờ Đảng. Vợ con ông cũng không hề biết. Mỗi đêm 30 Tết, ông lại một mình ra hầm bí mật, mở hũ sành ra, lau lá cờ, rồi lại chôn lại. Ông nói: "Còn lá cờ Đảng là còn cách mạng, còn niềm tin".
Năm 1969, địch nghi ngờ ông là Việt Cộng nằm vùng, chúng bắt ông về bốt Vị Thanh, tra tấn 7 ngày đêm, dùng búa đập vào 2 đầu gối của ông, làm ông bị tật ở chân đến nay vẫn đi cà nhắc. Nhưng ông nhất quyết không khai ra nơi giấu cờ. Chúng không tìm được bằng chứng, phải thả ông.
Đến ngày 30/4/1975, khi nghe tin giải phóng trên chiếc radio cũ, ông Út Kỳ đã chống gậy, cà nhắc ra vườn, đào hũ sành lên, lấy lá cờ Đảng đã giữ 14 năm ra, chạy ra giữa sân làng và giương cao lên. Lá cờ vẫn còn đỏ thắm, búa liềm vẫn còn vàng tươi, dù đã chôn dưới đất 14 năm. Bà con trong ấp đã khóc òa khi nhìn thấy lá cờ ấy.
Sau giải phóng, lá cờ Đảng ấy đã được ông Út Kỳ trao lại cho Đảng ủy xã Vị Thanh, và nay được lưu giữ trang trọng trong Phòng truyền thống của xã Vị Thanh 1. Lá cờ đã được công nhận là Bảo vật truyền thống của xã.
Đến nay, dù đã 93 tuổi, đi lại khó khăn vì di chứng tra tấn, ông Út Kỳ vẫn còn sống trong căn nhà nhỏ cạnh gốc xoài lịch sử. Gốc xoài năm xưa giấu cờ nay đã to lớn, xum xuê, được bà con gọi là "Cây xoài giữ cờ".
Em là học sinh chuyên Văn lớp 7, học sinh giỏi Văn của xã Vị Thanh 1, khi được tận tay sờ vào lá cờ Đảng đã được giữ 14 năm dưới hầm bí mật, em đã vô cùng xúc động. Em mới hiểu, để có được nền hòa bình hôm nay, cha ông ta đã phải giữ gìn niềm tin mãnh liệt như thế nào.
Thực hiện yêu cầu về ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số của kế hoạch Đoàn xã, chúng em đã ghi âm lại lời kể của ông Út Kỳ, quay lại cảnh ông kể chuyện bên gốc xoài lịch sử và chụp ảnh lại lá cờ Đảng huyền thoại. Chúng em đã dựng thành phim tư liệu "14 năm giữ cờ Đảng dưới hầm bí mật" đăng lên Fanpage "Tuổi trẻ Vị Thanh 1", làm mã QR đặt tại Phòng truyền thống của xã và lưu trữ vào kho tư liệu số "Ký ức Tây Đô".
Câu chuyện của ông Út Kỳ là một mảnh ghép cuối cùng, hoàn toàn mới, không trùng với 19 bài trước về Bà Mẹ VNAH, thương binh, bệnh binh da cam, Ba Má phong trào, giao liên bộ, giao liên đường sông, y tá, thầy giáo hầm bí mật, thợ rèn quân giới, nghệ nhân đờn ca tài tử, bến đò, cán bộ tập kết, người mẹ nuôi con liệt sĩ... Nó cho chúng em thấy ở xã Vị Thanh 1 anh hùng, có những người đã giữ gìn niềm tin, giữ gìn lá cờ Đảng bằng cả tính mạng của mình, và chính niềm tin ấy đã làm nên chiến thắng vĩ đại của dân tộc.
