Ông vẫn còn giữ chiếc đèn dầu cũ.

Ông vẫn còn giữ chiếc đèn dầu cũ.

Lớp kính đã ngả màu.

Phần bấc chỉ còn lại một đoạn ngắn.

Nhưng hơn năm mươi năm nay, ông chưa bao giờ nghĩ đến việc bỏ nó đi.

Đó là chiếc đèn từng theo ông suốt những năm làm nhiệm vụ thông tin liên lạc trên tuyến Trường Sơn qua Quảng Bình cũ.

Căn hầm chữ A của đơn vị được dựng sát sườn núi, phủ kín bằng đất và cây rừng. Từ bên ngoài nhìn vào chỉ thấy một lối đi nhỏ. Bên trong vừa đủ chỗ cho vài người ngồi bên máy điện đài, những cuộn dây thông tin và một chiếc bàn gỗ ghép bằng những tấm ván thô.

Chiếc đèn dầu là nguồn sáng duy nhất.

Không thể đốt quá to.

Cũng không được để tắt.

Ngọn lửa nhỏ ấy phải cháy suốt đêm để mọi người đọc điện, ghi chép và truyền đi những mệnh lệnh khẩn cấp.

Ông nhớ có những đêm điện báo gửi về dồn dập.

Tay vừa ghi xong bức điện này.

Đã phải chuyển ngay sang bức điện khác.

Ngoài cửa hầm, bom vẫn nổ.

Đất đá rung lên từng hồi.

Nhưng trong căn hầm, mọi người chỉ nhìn nhau rồi tiếp tục công việc.

Không ai được phép để một thông tin bị chậm.

Một lần, sau trận bom lớn, đường dây liên lạc bị đứt nhiều nơi.

Ông cùng hai đồng đội ôm cuộn dây lao ra giữa đêm để nối lại.

Mưa rừng xối xả.

Đất nhão đến mắt cá chân.

Có đoạn phải bò qua triền dốc vì sợ máy bay quay lại.

Đến gần sáng, tín hiệu được khôi phục.

Khi chiếc máy điện đài phát ra âm thanh quen thuộc, cả ba người nhìn nhau cười.

Không ai nói gì.

Bởi họ đều hiểu, phía sau tín hiệu ấy là sự an toàn của biết bao đơn vị đang làm nhiệm vụ.

Chiếc đèn dầu vẫn cháy.

Dù nhiều lần kính đèn bị nứt vì sức ép bom.

Ông lại tìm cách thay kính.

Bấc cháy hết thì xe từng sợi vải cũ để làm bấc mới.

Không có dầu hỏa thì chắt chiu từng giọt.

Ngọn lửa ấy chưa bao giờ được phép tắt.

Sau ngày hòa bình, ông trở về quê làm nhân viên bưu điện.

Công nghệ thay đổi từng ngày.

Máy điện thoại, máy vi tính rồi mạng internet lần lượt xuất hiện.

Có người hỏi ông có còn nhớ công việc năm xưa không.

Ông chỉ vào chiếc đèn dầu đặt trên tủ kính.

"Còn chiếc đèn này..."

"...là còn nhớ."

Một buổi chiều, cháu nội tò mò lấy chiếc đèn xuống ngắm.

Cậu bé hỏi:

"Ông ơi, sao không dùng đèn pin?"

Ông cười hiền.

"Ngày ấy có được chiếc đèn dầu..."

"...đã là quý lắm rồi."

Ông kể cho cháu nghe về những đêm thức trắng, về những bức điện phải truyền ngay trong mưa bom và về niềm vui mỗi khi đường dây được nối lại.

Đứa bé chăm chú lắng nghe.

Đến cuối câu chuyện, cậu nhẹ nhàng đặt chiếc đèn trở lại vị trí cũ.

Như sợ làm vỡ một phần ký ức của ông.

Nhiều năm sau, căn hầm chữ A chỉ còn lại dấu tích giữa rừng.

Cây cối đã phủ kín.

Ít người biết nơi ấy từng là "trái tim" của cả một tuyến liên lạc.

Nhưng trong tâm trí ông, căn hầm vẫn sáng.

Không phải bởi điện.

Mà bởi ngọn lửa nhỏ trong chiếc đèn dầu năm ấy.

Ngọn lửa đã soi sáng từng dòng điện báo.

Soi sáng tinh thần trách nhiệm của những người lính thông tin.

Và soi sáng niềm tin rằng, dù bom đạn có dữ dội đến đâu, mạch liên lạc của Tổ quốc vẫn không bao giờ được phép ngừng.

Có những chiến công được ghi bằng tiếng súng.

Có những chiến công được ghi bằng những tín hiệu âm thầm truyền đi trong đêm tối.

Chiếc đèn dầu nhỏ bé ấy vì thế không chỉ là một vật dụng, mà là biểu tượng của sự bền bỉ, của lòng tận tụy và của những con người đã lặng lẽ giữ nhịp thông tin giữa thời hoa lửa để góp phần làm nên ngày toàn thắng.