"ÔNG VUA VŨ KHÍ" VÀ TẤM LÒNG YÊU NƯỚC BẮC ĐẨU
Thôn Liễu Kinh
Tốt nghiệp các trường đại học danh tiếng tại Pháp với nhiều bằng sư phạm, kỹ sư không quân và điện khí, Phạm Quang Lễ từng có mức lương rất cao tại Viện Nghiên cứu Không quân Pháp. Tuy nhiên, năm 1946, khi nghe theo tiếng gọi của Bác Hồ, ông đã quyết định từ bỏ sự nghiệp hứa hẹn ở châu Âu để trở về phụng sự đất nước giữa lúc khó khăn gian khổ nhất.
Về nước, Bác Hồ tin tưởng giao cho ông nhiệm vụ phụ trách ngành Quân giới và đổi tên ông thành Trần Đại Nghĩa với mong muốn ông cống hiến vì "Đại nghĩa" của dân tộc.
Trực tiếp lãnh đạo xưởng quân giới tại chiến khu Việt Bắc thiếu thốn đủ bề, ông đã tạo nên những kỳ tích khoa học quân sự:
Súng Bazooka (1947): Nghiên cứu chế tạo thành công súng và đạn Bazooka. Ngay trong trận Chùa Trầm (Hà Đông) và chiến dịch Việt Bắc Thu - Đông 1947, Bazooka Việt Nam đã bắn cháy nhiều xe tăng, xe thiết giáp địch, bẻ gãy đòn tiến công của Pháp. Súng không giật SKZ (1949): Nghiên cứu và chế tạo thành công súng SKZ - loại hỏa lực hạng nặng nhẹ gọn, có khả năng xuyên thủng các lô lô, đồn bốt bê tông kiên cố của địch. Giới quân sự Pháp lúc bấy giờ cũng phải kinh ngạc trước sức tàn phá của SKZ do Việt Nam sản xuất.
Những sáng chế đỉnh cao của Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa đã giúp Quân đội Nhân dân Việt Nam san bằng khoảng cách về hỏa lực so với quân đội hiện đại của Pháp, đóng góp quyết định vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Pháp, đỉnh cao là Chiến dịch Điện Biên Phủ.
