Ox: Ký ức chi viện chiến trường miền Nam qua lời kể của cựu trinh sát kỹ thuật

Từ chàng trai 16 tuổi đến người chiến sĩ trinh sát

Năm 1966, khi vừa tròn 16 tuổi, Nguyễn Đức Viện vào học Trường Công an sơ cấp. Gần kết thúc khóa học, ông được Cục Kỹ thuật nghiệp vụ I tuyển chọn đào tạo chuyên ngành trinh sát thám không và tình báo kỹ thuật.

Tháng 9-1968, sau khi tốt nghiệp, ông về thực tập và công tác tại cơ sở sơ tán của Cục Kỹ thuật nghiệp vụ I ở Nhị Châu, Thường Tín. Đây cũng là giai đoạn cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào thời kỳ ngày càng quyết liệt.

Trong bối cảnh Mỹ chuyển sang chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh”, yêu cầu nắm tình hình đối phương ngày càng trở nên cấp thiết. Các lực lượng an ninh phải tăng cường điều tra, nghiên cứu, phát hiện hoạt động gián điệp và thu thập thông tin phục vụ công tác chỉ đạo.

Nguyễn Đức Viện được giao nhiệm vụ thu thập thông tin từ các mạng đài của chính quyền Sài Gòn, trong đó có mạng của Cảnh sát quốc gia và Tình báo quân đội Việt Nam Cộng hòa. Công việc đòi hỏi sự chính xác, kiên trì và khả năng làm chủ những phương tiện kỹ thuật còn rất mới mẻ lúc bấy giờ.

Hành quân vào chiến trường

Không chỉ làm nhiệm vụ tại miền Bắc, những cán bộ kỹ thuật nghiệp vụ còn được tổ chức chi viện cho chiến trường miền Nam.

Đây là một chủ trương quan trọng trong xây dựng lực lượng An ninh miền Nam. Từ những đoàn cán bộ đầu tiên vượt Trường Sơn năm 1959, lực lượng Công an chi viện ngày càng được tăng cường. Đến ngày 29-4-1975, hơn 11.000 cán bộ Công an đã được chi viện cho chiến trường miền Nam.

Trong dòng người ấy, Nguyễn Đức Viện lên đường vào Nam, mang theo nghiệp vụ trinh sát kỹ thuật được đào tạo ở miền Bắc.

Hành trình vào chiến trường không chỉ là một chuyến đi. Đó là sự chuyển đổi hoàn toàn môi trường công tác. Từ những cơ sở kỹ thuật ở hậu phương, người cán bộ phải thích nghi với cuộc sống giữa rừng núi, với thiếu thốn, bom đạn, bệnh tật và nguy cơ bị đối phương phát hiện bất cứ lúc nào.

Tại miền Nam, ông công tác ở Tiểu ban Bảo vệ chính trị, Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam, thực hiện nhiệm vụ trinh sát kỹ thuật phục vụ công tác an ninh.

Trận tuyến không tiếng súng

Nếu trên chiến trường, tiếng súng và những trận đánh trực diện thường được nhắc đến nhiều nhất, thì công việc của những người trinh sát kỹ thuật lại diễn ra trong một không gian khác.

Họ phải lặng lẽ theo dõi, thu thập và phân tích thông tin từ các mạng liên lạc của đối phương. Mỗi tín hiệu thu được có thể chứa đựng những thông tin quan trọng về hoạt động, ý đồ hoặc sự di chuyển của địch.

Những thông tin ấy sau khi được xử lý có thể trở thành cơ sở để các cơ quan chỉ huy đánh giá tình hình, chủ động phòng tránh các cuộc hành quân, bảo vệ cơ quan đầu não và cán bộ lãnh đạo cách mạng.

Theo tư liệu của ngành Công an, lực lượng kỹ thuật nghiệp vụ được xây dựng từ rất sớm và từng bước phát triển các phương tiện trinh sát kỹ thuật, thông tin vô tuyến, mật mã và nhiều phương tiện nghiệp vụ khác. Những tin tức thu được qua trinh sát kỹ thuật đã góp phần phục vụ sự chỉ đạo của Đảng, đồng thời giúp bảo vệ an toàn các cơ quan đầu não của cách mạng miền Nam trước hoạt động đánh phá của đối phương.

Vì vậy, những người làm công tác kỹ thuật nghiệp vụ thường phải chiến đấu bằng sự kiên nhẫn và tỉnh táo nhiều không kém một người lính ngoài trận địa.

Giữa căn cứ Suối Mây

Một trong những hình ảnh còn được lưu giữ về Nguyễn Đức Viện là bức ảnh ông cùng đồng đội tại căn cứ Tiểu ban Bảo vệ chính trị, Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam ở Suối Mây, Tây Ninh năm 1974.

Đằng sau bức ảnh tưởng như bình dị ấy là những năm tháng sống giữa chiến trường. Căn cứ nằm trong vùng rừng núi, nơi cán bộ, chiến sĩ vừa làm nhiệm vụ vừa phải cảnh giác trước những hoạt động quân sự của đối phương.

Ở đó, những người trinh sát kỹ thuật tiếp tục công việc của mình trong điều kiện hết sức thiếu thốn. Máy móc, phương tiện nghiệp vụ phải được bảo quản cẩn thận; thông tin thu được phải nhanh chóng xử lý và chuyển đến nơi cần thiết.

Mỗi ngày trôi qua là một lần thử thách đối với những người làm công tác thầm lặng ấy.

Những ký ức không thể phai mờ

Nhiều năm sau chiến tranh, Thượng tá Nguyễn Đức Viện vẫn giữ lại những trang kỷ yếu, hình ảnh và ký ức về thời gian công tác tại chiến trường miền Nam.

Mỗi dịp tháng Tư về, những ký ức ấy lại trở nên sống động. Từ những ngày còn là chàng trai 16 tuổi bước chân vào ngành Công an, ông đã trải qua quá trình trưởng thành đặc biệt: được đào tạo chuyên môn kỹ thuật, làm việc trong điều kiện chiến tranh và cuối cùng trực tiếp chi viện cho chiến trường miền Nam.

Đó cũng là câu chuyện của một thế hệ cán bộ Công an đã chấp nhận rời hậu phương để đến những nơi gian khổ nhất.

Trong tổng số hơn 11.000 cán bộ Công an chi viện cho miền Nam, có 909 người đã anh dũng hy sinh, 46 người bị địch bắt, tù đày. Nhiều người khác mang thương tật và di chứng chiến tranh suốt đời.

Những con số ấy cho thấy phía sau thắng lợi của ngày 30-4-1975 là sự đóng góp của rất nhiều lực lượng, trong đó có những con người hoạt động âm thầm trên trận tuyến tình báo, trinh sát và kỹ thuật nghiệp vụ.

Một thế hệ sống trọn với nhiệm vụ

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng đối với những người từng trực tiếp trải qua những năm tháng ấy, ký ức vẫn còn nguyên vẹn.

Câu chuyện của Thượng tá Nguyễn Đức Viện không phải là một trận đánh vang dội hay một chiến công được biết đến rộng rãi. Đó là câu chuyện về một người chiến sĩ làm việc trong im lặng, nơi thành quả đôi khi chỉ được thể hiện bằng một bản tin chính xác, một âm mưu được phát hiện kịp thời hay một cơ quan cách mạng được bảo vệ an toàn.

Từ một thiếu niên 16 tuổi bước vào ngành Công an đến người cán bộ trinh sát kỹ thuật tại căn cứ An ninh Trung ương Cục miền Nam, Nguyễn Đức Viện đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho nhiệm vụ.

Và khi nhìn lại chặng đường ấy, những trang kỷ yếu mà ông cất giữ không chỉ là ký ức riêng của một người. Đó còn là chứng tích về một thế hệ cán bộ Công an đã lặng lẽ đi vào chiến trường, góp phần tạo nên sức mạnh của cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Có những người chiến đấu giữa tiếng súng. Cũng có những người chiến đấu trong im lặng. Nhưng ở bất cứ trận tuyến nào, họ đều mang theo một điều giống nhau: quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ vì độc lập, thống nhất của Tổ quốc.