Ox: Phó Bí thư Tổng Quân ủy – Người giữ vững sức mạnh chính trị của quân đội

Năm 1950, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào một giai đoạn mới. Quân đội nhân dân Việt Nam ngày càng trưởng thành, nhiều đơn vị đã trải qua chiến đấu và tích lũy kinh nghiệm. Nhưng chiến tranh càng kéo dài, yêu cầu xây dựng quân đội càng lớn: không chỉ cần có vũ khí, chiến thuật mà còn phải có một đội ngũ cán bộ vững vàng, một tập thể đoàn kết và một niềm tin đủ mạnh để vượt qua những năm tháng gian khổ.

Trong hoàn cảnh ấy, Nguyễn Chí Thanh được giao trọng trách Phó Bí thư Tổng Quân ủy, đồng thời giữ chức Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị. Đây là một nhiệm vụ rất quan trọng, gắn ông trực tiếp với công tác xây dựng Đảng, công tác chính trị và xây dựng con người trong quân đội.

Từ những năm tháng lãnh đạo phong trào kháng chiến ở Liên khu IV, Nguyễn Chí Thanh đã hiểu một điều sâu sắc: muốn có sức mạnh lâu dài thì phải dựa vào con người. Vì thế, khi bước vào quân đội, ông không chỉ quan tâm đến việc tổ chức những trận đánh, mà đặc biệt chú trọng đến việc làm cho mỗi cán bộ, chiến sĩ hiểu rõ mình chiến đấu vì ai, vì điều gì và phải làm thế nào để giữ vững niềm tin trong mọi hoàn cảnh.

Có thể hình dung một buổi tối trên chiến trường. Sau một ngày hành quân, đơn vị dừng chân trong một khu rừng. Những người lính ngồi bên nhau dưới ánh lửa nhỏ. Người lau khẩu súng, người vá lại chiếc áo đã sờn, người lặng lẽ nhớ về quê nhà. Không khí chiến trường vẫn căng thẳng, nhưng trong khoảnh khắc ấy, họ có thời gian để nghĩ về những người thân đang chờ mình trở về.

Người cán bộ chính trị ngồi xuống bên cạnh các chiến sĩ. Ông không nói những lời quá cao xa. Ông hỏi về gia đình, về quê hương, về những khó khăn mà từng người đang gặp phải. Rồi ông nói:

“Chúng ta chiến đấu không chỉ vì ngày hôm nay. Chúng ta chiến đấu để một ngày nào đó, những người mẹ không còn phải tiễn con ra trận, những người vợ không còn phải ngóng chờ và những đứa trẻ được lớn lên trong hòa bình.”

Những lời nói giản dị ấy có thể không làm chiến tranh trở nên dễ dàng hơn, nhưng giúp người lính hiểu rõ hơn ý nghĩa của sự hy sinh. Họ nhận ra rằng phía sau mỗi trận đánh là quê hương, gia đình và tương lai của cả dân tộc.

Đó chính là điều Nguyễn Chí Thanh đặc biệt coi trọng trong công tác chính trị: biến lý tưởng thành niềm tin, biến niềm tin thành ý chí và biến ý chí thành hành động.

Trên cương vị Phó Bí thư Tổng Quân ủy, ông cùng tập thể lãnh đạo quan tâm củng cố sự lãnh đạo của Đảng trong quân đội, xây dựng hệ thống công tác Đảng, công tác chính trị, chăm lo đội ngũ cán bộ và giáo dục bộ đội. Ông đề cao vai trò của cấp ủy, chính ủy, chính trị viên và cán bộ chính trị ở các cấp.

Nhưng với Nguyễn Chí Thanh, công tác chính trị không phải chỉ là những cuộc họp hay những bài nói chuyện. Nó phải được thể hiện ngay trong đời sống hằng ngày của người lính. Cán bộ phải biết chiến sĩ đang nghĩ gì, đơn vị đang khó khăn ở đâu, người lính cần được giúp đỡ điều gì. Khi bộ đội thiếu thốn, cán bộ phải cùng chia sẻ; khi chiến sĩ gặp khó khăn về tư tưởng, cán bộ phải kịp thời động viên; khi đơn vị đứng trước thử thách, người cán bộ phải là người giữ vững tinh thần.

Ông luôn coi trọng việc cán bộ phải nói đi đôi với làm. Không thể yêu cầu chiến sĩ chịu đựng gian khổ nếu bản thân cán bộ lại đứng ngoài gian khổ. Không thể nói về đoàn kết nếu cán bộ không gần gũi với chiến sĩ. Và cũng không thể xây dựng niềm tin bằng những lời nói suông.

Từ đó, trong quân đội hình thành một sức mạnh đặc biệt: sức mạnh của sự thống nhất. Người chiến sĩ tin vào đồng đội, tin vào người chỉ huy; cán bộ hiểu chiến sĩ; các đơn vị cùng hướng về một mục tiêu chung. Chính sự gắn bó ấy giúp quân đội vượt qua những ngày tháng thiếu thốn và ác liệt.

Nguyễn Chí Thanh cũng đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng đội ngũ cán bộ. Theo ông, cán bộ là người trực tiếp tổ chức, giáo dục và dẫn dắt bộ đội. Một người cán bộ tốt không chỉ cần có năng lực mà còn phải có phẩm chất, trách nhiệm, gần gũi với quần chúng và dám chịu trách nhiệm trước tập thể.

Những quan điểm ấy đã góp phần củng cố nền tảng chính trị, tư tưởng và tổ chức của quân đội trong những năm kháng chiến. Quân đội không chỉ từng bước trưởng thành về quân sự mà còn trưởng thành về bản lĩnh, tổ chức và tinh thần chiến đấu.

Nhìn lại vai trò của Nguyễn Chí Thanh trên cương vị Phó Bí thư Tổng Quân ủy, có thể thấy một sợi dây xuyên suốt trong tư tưởng của ông: dù lãnh đạo nhân dân hay lãnh đạo quân đội, ông luôn đặt con người ở vị trí trung tâm.

Ở Liên khu IV, ông tìm sức mạnh trong lòng dân. Khi vào quân đội, ông tìm sức mạnh trong niềm tin và sự đoàn kết của cán bộ, chiến sĩ. Với ông, sức mạnh của một đội quân không chỉ nằm trong khẩu súng mà người lính cầm trên tay, mà còn nằm trong trái tim, ý chí và niềm tin của người cầm súng.

Câu chuyện về Nguyễn Chí Thanh trên cương vị Phó Bí thư Tổng Quân ủy vì thế không chỉ là câu chuyện về một chức vụ hay một giai đoạn lịch sử. Đó là câu chuyện về trách nhiệm của người lãnh đạo đối với con người.

Bài học còn lại đến hôm nay vẫn rất giản dị: muốn xây dựng một tập thể vững mạnh, trước hết phải xây dựng được niềm tin; muốn lãnh đạo được con người, phải biết gần gũi, lắng nghe và làm gương. Khi mỗi cá nhân có niềm tin, biết đoàn kết và cùng hướng tới một mục tiêu tốt đẹp, sức mạnh của cả tập thể sẽ được nhân lên gấp bội.

Và có lẽ, đó chính là dấu ấn đẹp nhất trong những năm Nguyễn Chí Thanh giữ trọng trách trong quân đội: ông không chỉ góp phần xây dựng một đội quân biết chiến đấu, mà còn góp phần xây dựng những con người biết vì đồng đội, vì nhân dân và vì đất nước.