Pác Bó: Nguồn cội thiêng liêng và những năm tháng mở ra vận mệnh dân tộc
Tác giả:Tạ Thị Phương Linh
Trong hành trình vĩ đại của lịch sử cách mạng Việt Nam, có những vùng đất đã vượt lên ý nghĩa địa lý thông thường để trở thành biểu tượng tinh thần, là "nôi" sinh ra những quyết sách làm thay đổi vận mệnh cả một dân tộc. Nhắc đến Cao Bằng, không thể không nhắc đến Pác Bó – mảnh đất đầu nguồn lịch sử, nơi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đặt chân trở về Tổ quốc sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, trực tiếp lãnh đạo phong trào giải phóng dân tộc.
I. Ngày trở về lịch sử tại cột mốc biên giới
Ngày 28 tháng 1 năm 1941 (tức mùng 2 Tết Tân Tỵ), vượt qua cột mốc 108 trên biên giới Việt - Trung (nay thuộc xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng), lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã chính thức đặt chân trở về mảnh đất quê hương. Khoảnh khắc thiêng liêng ấy đã được nhà thơ Tố Hữu khắc họa qua những vần thơ đầy xúc động:
“Bác đã về đây Tổ quốc ơi Nhớ thương, hòn đất ấm hơi người Ba mươi năm ấy chân không nghỉ Mà đến bây giờ mới tới nơi!...”
Việc chọn Cao Bằng và Pác Bó làm điểm dừng chân đầu tiên là một tầm nhìn chiến lược sắc bén của Người. Nơi đây hội tụ đủ các yếu tố "thiên thời, địa lợi, nhân hòa": địa hình hiểm trở "tiến có thể đánh, lùi có thể thủ", dễ bề liên lạc quốc tế, lại có phong trào quần chúng cách mạng đã được ươm mầm và phát triển từ trước.
II. Cuộc sống gian khổ và phong thái tự tại của "Ông Ké" Pác Bó
Trong những năm tháng sống và làm việc tại Pác Bó (1941 - 1945), Bác Hồ (lúc bấy giờ thường được đồng bào gọi thân mật là Ông Ké hay Già Thu) sống trong điều kiện vô cùng kham khổ, thiếu thốn.
Nơi ở và làm việc: Người ở trong hang Cốc Bó (tiếng Nùng có nghĩa là "đầu nguồn") ẩm ướt, sau đó chuyển qua hang Lũng Lạn hay lán Khuổi Nặm. Ban ngày, Bác thường làm việc bên bờ suối, ngồi trên phiến đá phẳng; ban đêm nghỉ ngơi trong hang sâu giá lạnh.
Bữa ăn đạm bạc: Cuộc sống hàng ngày chỉ gắn liền với "cháo bẹ, rau măng".
Khí chất tao nhã, lạc quan: Dù hoàn cảnh khắc nghiệt, phong thái của một vị lãnh tụ, một thi sĩ vẫn luôn ngời sáng qua những vần thơ nổi tiếng:
“Sáng ra bờ suối, tối vào hang Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng Cuộc đời cách mạng thật là sang”
Chính tại nơi đầu nguồn suối Lê-nin và núi Các Mác ấy, Bác đã hòa mình vào đời sống của đồng bào các dân tộc, được nhân dân che chở, đùm bọc bằng cả tấm lòng chân tình, ruột thịt.
III. Những quyết sách mang tầm chiến lược chuyển hướng cách mạng
Pác Bó không chỉ là nơi ẩn nấp an toàn mà thực sự là " đại bản doanh" của cách mạng Việt Nam, nơi ra đời những quyết định mang tính bước ngoặt:
Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 8 (Tháng 5/1941): Trực tiếp chủ trì Hội nghị tại khu căn cứ Pác Bó, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và Trung ương Đảng đã hoàn chỉnh sự chuyển hướng chiến lược, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu.
Thành lập Mặt trận Việt Minh: Quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh nhằm hiệu triệu toàn thể quốc dân đồng bào đoàn kết, triệu tập mọi tầng lớp không phân biệt giai cấp, tôn giáo để chung tay cứu nước.
Xây dựng lực lượng và căn cứ địa: Tại đây, Bác cũng trực tiếp biên soạn nhiều tài liệu tuyên truyền, thành lập các đoàn thể cứu quốc (như Đội Nhi đồng cứu quốc gắn liền với gương hy sinh anh dũng của anh Kim Đồng) và đặt những viên gạch đầu tiên cho lực lượng vũ trang cách mạng.
IV. Lời kết
Từ "chiếc nôi" Pác Bó gió ngàn, ngọn lửa cách mạng đã được nhóm lên, lan tỏa từ Cao Bằng xuống Thái Nguyên và bùng cháy trên khắp cả nước, dẫn đến thắng lợi vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Ngày nay, Khu di tích Quốc gia đặc biệt Pác Bó đã trở thành "địa chỉ đỏ" thiêng liêng để các thế hệ người Việt Nam hôm nay và mai sau về nguồn, tưởng nhớ công ơn trời biển của Chủ tịch Hồ Chí Minh và ôn lại hào khí một thời của những năm đầu cách mạng gian lao mà oanh liệt.
