PÁC BÓ – NƠI BÁC HỒ TRỞ VỀ TỔ QUỐC

Nội dung lịch sử

Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, Pác Bó là một địa danh thiêng liêng, gắn liền với bước ngoặt quan trọng của dân tộc trong thế kỷ XX. Sau gần 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, mùa Xuân năm 1941, Hồ Chí Minh trở về Tổ quốc, trực tiếp lãnh đạo cách mạng. Sự kiện lịch sử diễn ra tại Pác Bó, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng (nay thuộc tỉnh Cao Bằng), mở ra giai đoạn phát triển mới của cách mạng Việt Nam, chuẩn bị những điều kiện quyết định cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Ngày 28 tháng 1 năm 1941, sau gần ba thập kỷ hoạt động ở nhiều quốc gia để tìm con đường giải phóng dân tộc, Nguyễn Ái Quốc vượt mốc 108 trên tuyến biên giới Việt Nam – Trung Quốc, trở về quê hương. Đây là lần đầu tiên Người đặt chân lên đất nước sau khi rời Tổ quốc ngày 5 tháng 6 năm 1911 từ Bến Nhà Rồng.

Điểm dừng chân đầu tiên của Người là vùng Pác Bó. Trong tiếng dân tộc Tày, "Pác Bó" có nghĩa là "đầu nguồn". Nơi đây có địa hình núi đá hiểm trở, nhiều hang động và rừng cây, thuận lợi cho việc xây dựng căn cứ cách mạng.

Tại Pác Bó, Nguyễn Ái Quốc sống và làm việc trong Hang Cốc Bó. Điều kiện sinh hoạt vô cùng giản dị. Chiếc giường của Người chỉ là những tấm ván ghép, bàn làm việc được tạo từ những phiến đá tự nhiên, còn nơi hội họp là những khoảng đất dưới tán rừng.

Ngay bên cạnh hang là con suối trong xanh mà Người đặt tên là Suối Lê-nin và ngọn núi phía trước được Người đặt tên là Núi Các Mác. Những tên gọi ấy thể hiện sự trân trọng của Người đối với các nhà tư tưởng của chủ nghĩa Mác – Lênin, đồng thời phản ánh niềm tin vào con đường cách mạng mà Người đã lựa chọn cho dân tộc Việt Nam.

Cuộc sống ở Pác Bó vô cùng thiếu thốn. Thức ăn chủ yếu là cháo ngô, rau rừng, măng tre và những sản vật do đồng bào địa phương giúp đỡ. Mặc dù vậy, Người luôn giữ tinh thần lạc quan, dành phần lớn thời gian nghiên cứu tài liệu, viết báo, dịch sách, đào tạo cán bộ và chuẩn bị đường lối cho cách mạng Việt Nam.

Chính trong khoảng thời gian này, Người đã sáng tác bài thơ nổi tiếng "Tức cảnh Pác Bó":

Sáng ra bờ suối, tối vào hang,
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng.
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng,
Cuộc đời cách mạng thật là sang.

Bài thơ không chỉ phản ánh cuộc sống gian khổ mà còn thể hiện phong thái ung dung, niềm tin và ý chí sắt son của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Trong thời gian hoạt động tại Pác Bó, Người trực tiếp chỉ đạo nhiều công việc quan trọng. Đặc biệt, từ ngày 10 đến 19 tháng 5 năm 1941, Hội nghị Trung ương lần thứ 8 của Đảng được tổ chức tại khu vực Pác Bó dưới sự chủ trì của Nguyễn Ái Quốc.

Hội nghị đã quyết định chuyển hướng chiến lược cách mạng, xác định nhiệm vụ giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu, thành lập Mặt trận Việt Nam Độc lập Đồng minh (Việt Minh) nhằm tập hợp sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Những quyết sách này có ý nghĩa quyết định đối với thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Từ Pác Bó, nhiều cán bộ cách mạng được đào tạo, nhiều tài liệu tuyên truyền được biên soạn và nhiều chủ trương lớn của Đảng được triển khai đến các địa phương. Pác Bó thực sự trở thành cái nôi của cách mạng Việt Nam trong giai đoạn chuẩn bị tổng khởi nghĩa.

Sau khi rời Pác Bó để tiếp tục lãnh đạo cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành tình cảm đặc biệt đối với mảnh đất này. Đối với đồng bào Cao Bằng, hình ảnh Bác Hồ sống giản dị, gần gũi với nhân dân vẫn được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Ngày nay, Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó là một trong những di tích lịch sử cách mạng quan trọng của cả nước. Các địa điểm như Hang Cốc Bó, Suối Lê-nin, Núi Các Mác, lán Khuổi Nặm, cột mốc 108 và Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh trở thành những "địa chỉ đỏ" thu hút đông đảo cán bộ, đảng viên, đoàn viên, thanh niên và du khách đến tham quan, học tập.

Đối với thế hệ trẻ hôm nay, Pác Bó không chỉ là nơi ghi dấu bước chân trở về của lãnh tụ Hồ Chí Minh mà còn là biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần kiên định lý tưởng, lối sống giản dị và ý chí vượt qua mọi gian khó vì độc lập, tự do của dân tộc. Những giá trị ấy tiếp tục soi sáng con đường học tập, rèn luyện và cống hiến của mỗi đoàn viên, thanh niên Việt Nam.

Ý nghĩa giáo dục

• Giáo dục lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và truyền thống cách mạng vẻ vang.

Nguồn tham khảo

• Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đảng Toàn tập.