"Pha" người chiến sỹ giữ vùng biên

Giữa mênh mang núi rừng Tây Bắc, nơi mây buổi sáng còn vướng trên mái nhà sàn và tiếng suối chảy như khúc hát không lời, có một chàng trai người Thái tên là Lò Văn Pha. Bản gọi anh là Pha “có đôi mắt nhìn xa”, vì từ bé anh đã quen đứng trên đỉnh đồi, nhìn theo những dãy núi trùng điệp kéo dài sang tận đất Lào – nơi đường biên mờ trong sương nhưng rất rõ trong tim người dân bản.

Pha lớn lên trong những năm đất nước chưa yên. Cha anh từng theo bộ đội chống Pháp, để lại trong nhà một chiếc ba lô cũ và câu nói mà mẹ anh hay nhắc: “Người Thái mình sống nhờ núi rừng, thì cũng phải biết giữ núi rừng.” Ngày Pha khoác áo lính, mẹ buộc cho anh sợi chỉ cổ tay, lẩm nhẩm lời khấn tổ tiên. Anh không nói nhiều, chỉ cúi đầu chào bản, chào rừng, rồi theo đơn vị lên đường.

Đơn vị của Pha hành quân dọc biên giới Việt – Lào. Những con dốc dựng đứng, rừng già rậm rạp, mưa rơi triền miên làm áo quần lúc nào cũng nặng trĩu. Nhưng với Pha, rừng không xa lạ. Anh nghe được tiếng cây gãy trong đêm, phân biệt dấu chân người lạ trên đất ướt, và đọc hướng gió như đọc một bài học cũ. Đồng đội gọi anh là “con trai của núi”, bởi nhờ anh mà nhiều chuyến trinh sát qua biên giới trở về an toàn.

Có những đêm phục kích dài đến tê người. Sương lạnh len vào da thịt, tiếng côn trùng rì rầm như thở. Pha nhớ bản, nhớ bếp lửa, nhớ điệu khắp Thái vang lên trong lễ hội. Nhưng mỗi khi nghe tiếng súng vọng từ phía bên kia biên giới, anh lại siết chặt khẩu súng, nghĩ đến lời thề lúc nhập ngũ: giữ yên đường biên như giữ nóc nhà mình.

Một trận đánh lớn xảy ra vào mùa mưa. Địch từ bên kia biên giới tràn sang theo khe núi. Đơn vị của Pha được lệnh chốt giữ điểm cao. Bom đạn xé nát sườn núi, cây rừng đổ rạp. Trong làn khói mù, Pha dẫn tổ bám trụ, dùng lối mòn chỉ người bản địa mới biết để vòng lên sau đội hình địch. Khi đồng đội bị thương, anh cõng từng người vượt qua mưa đạn, lưng rớm máu vì mảnh đá văng. Đến lúc rút lui, Pha ở lại chặn hậu. Phát súng cuối cùng của anh hòa vào tiếng sấm rền, rồi núi rừng lại im lặng.

Ngày nhận giấy báo tử, bản lặng đi. Mẹ Pha không khóc thành tiếng. Bà nhóm bếp, đặt bát xôi nếp mới và chén rượu cần trước hiên, như thể con trai chỉ đi rừng xa ngày mai sẽ về. Dân bản dựng cho anh một ngôi mộ trên đồi cao, nơi nhìn rõ đường biên trong sương sớm.

Nhiều năm sau, biên giới yên bình. Trẻ con trong bản lớn lên, đi học chữ, học cách gọi tên đất nước mình. Mỗi khi đứng gác ở cột mốc, những người lính trẻ lại nghe kể về một chú bộ đội người Thái đã sống và ngã xuống giữa thời hoa lửa, để núi rừng hôm nay chỉ còn tiếng gió và tiếng chim.

Và ở nơi rất cao, giữa mây và rừng, dường như vẫn có đôi mắt nhìn xa, lặng lẽ canh giữ đường biên của Tổ quốc.