Phái đoàn Trung ương vào Nam Bộ

Tháng 9-1948, Đồng chí Lê Đức Thọ dẫn đầu phái đoàn của Trung ương vào Nam Bộ, nhận nhiệm vụ làm Trưởng Ban Đảng vụ kiêm Trưởng Ban Dân vận Xứ ủy. Chuyến đi đưa ông từ Việt Bắc vào một chiến trường cách trở, nơi các cơ sở cách mạng phải hoạt động giữa sự kiểm soát và càn quét của quân Pháp. Khi đến nơi, ông cùng Thường vụ Xứ ủy xem lại tình hình các cấp ủy, từ khu, tỉnh đến Đặc khu Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định. Công việc trước mắt là nắm chắc đội ngũ cán bộ chủ chốt, kiện toàn bộ máy lãnh đạo và chấn chỉnh lề lối làm việc. Đồng chí Lê Đức Thọ nhấn mạnh việc phát triển tổ chức phải đi cùng củng cố chi bộ, bồi dưỡng đảng viên mới bằng thực tiễn và mở lớp huấn luyện ngắn ngày. Ông cũng đề nghị xây dựng tổ chức trong lực lượng vũ trang, công an và vùng tạm chiếm, đồng thời đề phòng hoạt động phá hoại từ bên trong. Những vấn đề quan trọng được báo cáo và xin chỉ thị của Trung ương, Chủ tịch Hồ Chí Minh. Từ năm 1950 đến 1954, Đồng chí Trường Chinh mở lớp bồi dưỡng cán bộ tỉnh, khu; Đồng chí Lê Đức Thọ trực tiếp tham gia giảng dạy. Hàng trăm cán bộ trung, cao cấp được đào tạo, bổ sung cho phong trào miền Nam. Chuyến công tác năm 1948 đặt nền cho nhiều năm ông cùng Xứ ủy tổ chức lực lượng, dân vận và huấn luyện cán bộ trong điều kiện chiến trường liên tục biến động.