PHẠM BÁ ĐẠT
CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA
PHẠM BÁ ĐẠT – CÂU CHUYỆN 2
TỪ MÁI NHÀ QUÊ ĐẾN HÀNG NGŨ NGƯỜI LÍNH
Nhân vật: Phạm Bá Đạt | Sinh: 3/1952 | Nhập ngũ: 1/1970 | Đơn vị: Đại đội 4, Tiểu đoàn 5, Sư đoàn 338
Những ngày đầu trong quân ngũ là quá trình tôi học cách thích nghi với kỷ luật, giờ giấc và sinh hoạt tập thể.
Tư liệu hiện có ghi nhận tôi sinh 3/1952, nhập ngũ 1/1970, gắn với Đại đội 4, Tiểu đoàn 5, Sư đoàn 338 và chiến trường miền Nam. Tôi là thương binh, nên những năm tháng ấy còn để lại dấu ấn lâu dài trong cuộc đời.
Trong quá trình rèn luyện, cái tên Đại đội 4, Tiểu đoàn 5, Sư đoàn 338 dần trở thành một phần đời sống của tôi. Tôi học cách chấp hành kỷ luật, giữ gìn sức khỏe và làm việc cùng tập thể.
Những ngày đầu trong quân ngũ là những ngày học cách thay đổi chính mình. Từ một người quen với sinh hoạt gia đình, tôi phải làm quen với giờ giấc, kỷ luật và yêu cầu của đơn vị. Việc gì cũng có quy định, từ giờ thức dậy đến giờ nghỉ, từ huấn luyện đến sinh hoạt.
Ban đầu chắc chắn có những điều chưa quen. Nhưng quân đội không chờ một người quen rồi mới giao nhiệm vụ. Mỗi ngày là một lần tự rèn. Mệt thì nghỉ theo quy định rồi lại tiếp tục. Chưa làm được thì học lại. Điều quan trọng là không để sự bỡ ngỡ biến thành tâm lý bỏ cuộc.
Trong những ngày ấy, tôi bắt đầu hiểu sức mạnh của tập thể. Một người không thể tự mình làm mọi việc. Khi mọi người cùng có trách nhiệm, công việc trở nên nhẹ hơn. Khi một người gặp khó khăn, người khác có thể hỗ trợ. Từ đó, hai chữ đồng đội dần có ý nghĩa thực sự.
Huấn luyện không chỉ là rèn sức khỏe. Nó còn rèn tính kiên trì, sự bình tĩnh và khả năng nghe lệnh. Sau này, khi bước vào hoàn cảnh khó khăn hơn, tôi mới thấy những bài học tưởng nhỏ ấy lại rất quan trọng.
Nhìn lại, tôi biết ơn những ngày đầu quân ngũ. Chính thời gian ấy giúp một thanh niên học cách sống có tổ chức, có trách nhiệm và biết đặt nhiệm vụ chung lên trên sự thuận tiện của riêng mình.
Nhìn lại chặng đường gắn với Đại đội 4, Tiểu đoàn 5, Sư đoàn 338, tôi thấy mỗi giai đoạn đều có một ý nghĩa riêng. Có những ngày bắt đầu bằng sự bỡ ngỡ, có những ngày phải tự nhắc mình kiên trì, và có những ngày chỉ mong một tin tức từ quê nhà. Chính những điều giản dị ấy tạo nên ký ức lâu bền hơn cả những lời kể lớn lao.
Tôi nghĩ ký ức cần được kể lại một cách có trách nhiệm. Những điều có trong tư liệu thì phải giữ đúng. Những điều chưa rõ thì không nên tự thêm. Bởi một câu chuyện về người thật không cần quá nhiều tình tiết kịch tính; chỉ cần chân thành là đã đủ sức lay động. Có khi một ngày nhập ngũ, một cái nắm tay lúc chia tay hay một nỗi nhớ quê cũng đủ kể về cả một thời.
Điều còn lại sau chiến tranh không chỉ là những gì đã mất, mà còn là cách con người sống tiếp. Người lính trở về tiếp tục làm việc, nuôi con, chăm lo gia đình và đóng góp cho quê hương. Những người trẻ hôm nay cũng có những nhiệm vụ của thời đại mình. Mỗi thế hệ có một cách cống hiến khác nhau, nhưng điểm chung là đều cần trách nhiệm.
Nhìn từ hôm nay, tôi càng thấy quý những điều bình dị. Một con đường làng yên tĩnh, một bữa cơm có đủ người, một ngày không phải lo lắng về chiến tranh. Những điều ấy từng là ước mong của rất nhiều người lính. Vì vậy, được sống trong hòa bình đã là một điều đáng biết ơn.
Đến hôm nay, khi kể lại câu chuyện này, tôi chỉ muốn giữ lại những gì thật sự thuộc về ký ức của mình và những gì đã được ghi nhận trong tư liệu. Tôi không muốn thêm những trận đánh, địa danh hay tình tiết cụ thể khi chưa có căn cứ. Điều tôi chắc chắn là tuổi trẻ của mình đã gắn với chiến trường miền Nam, với đơn vị Đại đội 4, Tiểu đoàn 5, Sư đoàn 338 và với một thế hệ đã sống trong những năm tháng rất khác hôm nay.
Có thể thời gian sẽ làm nhiều chi tiết phai đi, nhưng những giá trị căn bản thì còn lại: tình đồng đội, lòng yêu quê hương, sự kiên trì và khát vọng được sống trong hòa bình. Đó cũng là điều tôi muốn gửi lại cho con cháu.
Điều tôi muốn giữ lại cho con cháu từ câu chuyện này là sự trân trọng đối với những năm tháng tôi đã sống trong Đại đội 4, Tiểu đoàn 5, Sư đoàn 338. Dù thời gian đã lùi xa, chiến trường miền Nam vẫn là một phần ký ức không thể tách khỏi tuổi trẻ của tôi.



