PHẠM CHÍ VIỄN – NGƯỜI CHỈ HUY KIÊN CƯỜNG TRÊN ĐẤT THỦY NGUYÊN VÀ CUỘC VƯỢT NGỤC CÔN ĐẢO

Phạm Chí Viễn (tên khai sinh Phạm Tố Viễn, sinh năm 1917, xã Cao Nhân, huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng) sớm tham gia cách mạng, được kết nạp Đảng từ năm 1940. Ông từng có thời gian học tại Trường võ bị Đà Lạt của chính quyền thực dân Pháp theo sự phân công của tổ chức, sau đó trở về hoạt động cách mạng tại Nam Bộ và các địa phương.

Sau Cách mạng Tháng Tám 1945, ông giữ nhiều vị trí quan trọng tại địa phương, trong đó có chức vụ Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến hành chính huyện Thủy Nguyên (1949–1950). Trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp ác liệt ở Bắc Thủy Nguyên, ông trực tiếp chỉ huy quân dân xây dựng thế trận phòng ngự tại căn cứ Trại Sơn. Trước các đợt càn quét quy mô lớn của địch cuối năm 1950, lực lượng dưới sự chỉ huy của ông đã kiên cường bám trụ, tổ chức đánh trả quyết liệt trong nhiều ngày, gây tổn thất cho đối phương dù tương quan lực lượng rất chênh lệch.

Trong trận càn cuối tháng 12/1950, khi căn cứ bị bao vây, ông cùng lực lượng chiến đấu đến cùng tại sở chỉ huy. Sau khi bị thương nặng và bị bắt, ông trải qua nhiều cuộc tra tấn nhưng vẫn giữ vững khí tiết, không khai báo thông tin cách mạng. Sau đó, ông bị giam giữ và đưa ra nhà tù Côn Đảo.

Tại đây, Phạm Chí Viễn tiếp tục tham gia tổ chức đấu tranh trong tù, giữ vai trò lãnh đạo tù nhân chính trị. Năm 1952, trong một sự kiện vượt ngục tập thể, ông tham gia chỉ huy và đánh chiếm trung đội canh giữ, tạo điều kiện cho lực lượng tù chính trị chuẩn bị vượt biển trở về đất liền. Trong tình thế chuyến vượt ngục gặp sự cố khi thuyền bị thấm nước và có nguy cơ chìm, ông đã tình nguyện hy sinh, nhường sự sống cho đồng đội, thể hiện tinh thần quyết tử vì sự nghiệp cách mạng.

Với tinh thần chiến đấu và hy sinh anh dũng, ông được Nhà nước truy tặng Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Hai và đến năm 2014 được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.