Phạm Đức Cư
Trong những trang sử hào hùng của chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu", có những kỳ tích được viết nên bằng mồ hôi và máu mà cho đến nay, mỗi khi nhắc lại, cụ Phạm Đức Cư vẫn không khỏi bồi hồi. Đó là câu chuyện về cuộc hành quân của những "voi sắt" xuyên qua rừng rậm và vực thẳm, nơi sức người đã chiến thắng sắt thép của kẻ thù.
Năm 1954, chàng trai trẻ Phạm Đức Cư khi ấy mới ngoài đôi mươi, mang trong mình nhiệt huyết của người lính pháo cao xạ, đã cùng đồng đội bước vào một thử thách chưa từng có: kéo những khẩu pháo nặng hơn 2 tấn lên đỉnh núi cao hơn 1.000 mét. Dưới sự chỉ huy sáng suốt của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, chiến thuật thay đổi từ "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc", dẫn đến quyết định lịch sử là kéo pháo ra để chuẩn bị kỹ lưỡng hơn.
Cụ Cư kể lại rằng, những con dốc như dốc Pha Đin, dốc Chuối không chỉ là thử thách về địa hình mà còn là bài kiểm tra ý chí. Dưới trời mưa dầm dề, bùn lầy ngập đến đầu gối, hàng trăm chiến sĩ phải dùng sức người, dây tời và những chiếc chèn gỗ để nhích từng centimet pháo lên đỉnh đèo. "Hò dô ta nào!" – tiếng hò vang vọng núi rừng không chỉ để giữ nhịp mà còn là cách để các anh át đi tiếng gầm rú của máy bay địch đang quần thảo trên đầu.
Ký ức đau đớn và tự hào nhất của cụ có lẽ là khoảnh khắc anh hùng Tô Vĩnh Diện hy sinh. Khi khẩu pháo bị đứt dây tời lao xuống vực, giữa ranh giới mong manh của cái chết, anh Diện đã lao thân mình vào bánh pháo để bảo vệ vũ khí. Chứng kiến sự hy sinh ấy, cụ Cư và đồng đội càng thêm quyết tâm. Họ hiểu rằng, mỗi khẩu pháo đưa được vào trận địa là mang theo cả linh hồn và sự sống của những người đồng chí đã ngã xuống.
Suốt 56 ngày đêm "khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt", cụ Cư đã cùng đơn vị bắn rơi nhiều máy bay địch, góp phần chặt đứt con đường tiếp tế duy nhất của thực dân Pháp. Hình ảnh những khẩu pháo cao xạ hiên ngang trên đỉnh núi, khạc lửa vào quân thù mãi là biểu tượng cho sức mạnh của lòng dân và sự mưu lược của quân đội ta.
Giờ đây, dù mái đầu đã bạc trắng, cụ Phạm Đức Cư vẫn thường kể lại câu chuyện ấy như một lời nhắc nhở cho con cháu về một thời đại mà những điều không tưởng đã trở thành hiện thực nhờ vào lòng yêu nước vô bờ bến.



