PHẠM GIA TRIỆU – "NGƯỜI MỞ ĐƯỜNG" NGÀNH PHẪU THUẬT THẦN KINH QUÂN ĐỘI VÀ BÁC SĨ QUÂN Y ĐẦU TIÊN CỦA VIỆT NAM ĐƯỢC PHONG ANH HÙNG

1. Nền tảng Nho học, hành trình tòng quân và tâm huyết phục vụ các chiến dịch lớn

Phạm Gia Triệu sinh ngày 15/01/1918 trong một gia đình dòng dõi học thức tại làng Hành Thiện, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định (nay thuộc tỉnh Ninh Bình). Tốt nghiệp Bác sĩ Y khoa năm 1945, ông nhập ngũ vào Quân y, làm Trưởng ban Quân y Đông Triều. Môi trường chiến trường gian khổ đã tôi luyện người trí thức trẻ; ông trực tiếp làm Đội trưởng Đội điều trị phục vụ Chiến dịch Biên giới 1950, được Bác Hồ gửi thư khen ngợi, rồi làm Phân viện trưởng Phân viện 8 (tiền thân Bệnh viện Trung ương Quân đội 108) và Đội trưởng Đội điều trị 1 phục vụ Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954).

2. Đặt nền móng cho ngành Phẫu thuật Thần kinh Việt Nam và danh hiệu Anh hùng năm 1967

Năm 1955, ông được cử sang Liên Xô đào tạo chuyên sâu và bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Y khoa năm 1961. Trở về nước, ông giữ chức Viện phó Ngoại khoa Viện Quân y 108, biên soạn cuốn sách "Chấn thương thần kinh" (1963) — công trình phẫu thuật thần kinh đầu tiên ở Việt Nam. Bằng tài năng y thuật xuất chúng cùng hàng loạt công trình cứu chữa thương bệnh binh, ngày 01/01/1967, ông vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, trở thành bác sĩ quân y đầu tiên của Quân đội nhận danh hiệu cao quý này.

3. Vị tướng Thầy thuốc Nhân dân và di sản y học vô giá cho thế hệ mai sau

Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh 1975, ông tham gia tiếp quản Tổng Y viện Cộng Hòa (nay là Bệnh viện Quân y 175) và trúng cử Đại biểu Quốc hội khóa VI. Đảm nhiệm các trọng trách Thượng tá, Đại tá rồi Thiếu tướng, ông được phong hàm Giáo sư (1980), danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân (1989) và Giải thưởng Nhà nước về Khoa học & Công nghệ. Ông qua đời năm 1990, thọ 73 tuổi, để lại hình tượng người thầy thuốc - chiến sĩ mẫu mực, trọn đời tận tụy vì sức khỏe bộ đội và nhân dân.